Nöbetçi Eczaneler
Toplum Çalışmaları Enstitüsü, İstanbul’da Çeteleşme ve Yapısal Nedenleri Açıkladı
Bağımsız düşünce kuruluşu Toplum Çalışmaları Enstitüsü, Türkiye genelinde artan sokak çeteleri ve organize suç yapılanmalarına ilişkin dikkat çeken bir çalışma yayımladı. Enstitünün verileri, İstanbul’da AKP’nin galip geldiği ilçelerde çeteleşme oranının daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Son dönemde İstanbul’da görünürlüğü artan yeni nesil çeteler ülke gündeminde önemli bir yer tutar hale geldi. Konuya ilişkin çarpıcı araştırma Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nden geldi. Enstitünün Veri Analizi ve Araştırma Direktörü Yağmur Uzunırmak, konunun siyasi partiler veya ideolojik kimlikler üzerinden değil, yapısal sosyolojik dinamikler üzerinden okunmasının daha doğru olacağını ifade etti. Uzunırmak’ın çalışmasına göre veriler, çete faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerde ekonomik entegrasyon düzeyinin düşük olduğunu; düşük eğitim seviyelerinin, sınırlı sosyal hareketliliğin ve temel hizmetlere erişimdeki eşitsizliklerin bu alanlarda daha yoğun biçimde yaşandığını gösteriyor.
Ana Bulgular: AKP Ağırlıklı İlçelerde Çete Faaliyetleri Daha Yoğun
Çalışmada dikkat çeken verilerden ilki, ağırlıklı olarak AKP seçmeninin yaşadığı ilçelerde çete faaliyetlerinin daha yoğun gözlenmesi oldu. Sosyo-ekonomik entegrasyon düzeyi düşük grupların yaşadığı mahallelerde ayrıca sınırlı eğitim imkânları ile kuşaklararası sosyal hareketliliğin zayıf olması öne çıktı.
DEM Parti Seçmeninde İşsizlik Yoğunluğu
Toplum Çalışmaları Enstitüsü Veri Analizi ve Araştırma Direktörü Yağmur Uzunırmak’ın çalışmasına göre, DEM Parti seçmeni “işsizler” grubunun yoğunluğu açısından diğer parti seçmenlerinden ayrışıyor. DEM Parti’nin oylarının yüksek olduğu bölgelerde işsizliğin de yüksek olduğu belirtiliyor.
Çalışmada, “İş piyasasına katılıma ilişkin aktardığımız veriler meselenin yalnızca bir boyutuna işaret etmektedir ve esas sorunun büyüklüğünü görmemiz için tek başına yeterli değildir. Türkiye’de kazanç karşılığı hiç çalışmamış kitle detaylı biçimde incelendiğinde, bu grubun %75-80’ini kadınların oluşturduğu görülmektedir. Yalnızca cinsiyet açısından değil, bu bireylerin eğitim seviyelerinin de büyük ölçüde okuryazar-ilkokul düzeyinde yoğunlaştığı dikkat çekmektedir. Bu noktada kritik olan husus, ailenin, özellikle de annenin, çalışma hayatına katılımı ve eğitim düzeyinin çocukların geleceği üzerindeki belirleyici etkisidir” ifadeleri kullanıldı.
Öte yandan veriler, Türkiye’de aktif nüfusun yüzde 38.4’ünün hayatı boyunca hiç kazanç karşılığı çalışmadığını gözler önüne serdi. Söz konusu oran Taylan’da yüzde 37,9, Güney Afrika’da ise yüzde 35,8 olarak ölçüldü.
Devlet Hizmetleri, Eğitim ve Sosyal Hizmetlerde Yetersizlik
Araştırmada, “Yeni nesil çeteler meselenin daha sağlıklı anlaşılabilmesi için elbette daha fazla anket çalışmasına ve mikro veriye ihtiyaç vardır.
Ancak mevcut gözlemler ve veriler, devletin özellikle bu mahallelerde yaşayan vatandaşlara kaliteli eğitim, güçlü sosyal hizmetler ve güvenli yaşam koşulları sunma konusunda yeterince etkili olamadığını göstermektedir” denildi. Araştırmanın analizlerinde şu noktalara vurgu yapıldı: “Devlet bu bölgelerde dezavantajlı şartların içerisine doğan bir çocuğun, İstanbul’un daha iyi durumdaki mahallelerinde büyüyen ve aynı gayreti sarf eden akranlarıyla benzer ekonomik, sosyal ve kültürel kazanımlar elde edebileceği bir fırsat iklimi oluşturmakta yetersiz kalmaktadır. 1960’lardan itibaren süren yoğun köyden kente göç ve devletin tüm bölgelere eşit düzeyde hizmet götürememesi, İstanbul’un çeperlerinde nesiller boyu kötü yaşam koşullarının birikmesine yol açmıştır. Bugün ortaya çıkan yeni yeraltı dünyasının bu mahallelerde doğması, tamamen bu yapısal süreçlerin doğal bir sonucudur.”Haberde yer alan veriler ve uzman açıklamaları, çeteleşme meselesinin yalnızca suç odaklı bir olgu olmadığını; aynı zamanda uzun süreli yapısal eşitsizlikler, eğitim ve istihdam eksiklikleriyle de yakından ilişkili olduğunu işaret ediyor.