Ölüm Vadisi’ne Çakılan 1952 Model CIA Bağlantılı Albatross Uçağının Enkazi 74 Yıl Sonra Hâlâ Yerde
Soğuk Savaş döneminde CIA’ya bağlı bir birimin eğitim uçuşu sırasında motor arızası yapan Grumman SA-16 Albatross tipi amfibi askeri uçak, 24 Ocak 1952’de Kaliforniya’daki Ölüm Vadisi dağlarına çakıldı. Altı kişilik mürettebat karanlıkta paraşütle atlayarak hayatta kaldı; insansız kalan uçak Ölüm Vadisi dağlarındaki sarp bir yamaca çarparak parçalandı.
Uçağın bağlı olduğu birim sıradan bir hava kuvvetleri filosu değildi. CIA ve ABD Hava Kuvvetleri tarafından ortaklaşa kurulan ARC Wings (Hava İkmal ve İletişim Kanatları) bünyesindeki 580, 581 ve 582. birimler, Soğuk Savaş döneminin en gizli operasyonlarını yürütüyordu. Bu birimlerin görevi stratejik bölgelere ajan sızdırmak ve ekipman taşımaktı. Mürettebatın tamamı İkinci Dünya Savaşı deneyimine sahip pilotlardan oluşuyordu; savaş sonrası dönemde büyük ölçekli konvansiyonel çatışmaların yerini gizli istihbarat operasyonları almış ve bu pilotlar yeni görevlere yönlendirilmişti.

Kaza sonrası bölgeye gönderilen şerif uçağı enkazı bulmak için iki gün boyunca havadan arama yaptı. Ardından üç askeri müfettiş görevlendirildi ancak arazinin sarp yapısı nedeniyle yalnızca bir müfettiş enkaza ulaşmayı başardı. Askeri yetkililer enkazın tahliyesini hem çok riskli hem de çok maliyetli bularak uçağı olduğu yerde bırakma kararı aldı ve 74 yıl sonra bu karar hâlâ değişmedi.

1949’da askeri havacılığa kazandırılan SA-16 Albatross, hem karaya hem suya inebilen amfibi yapısıyla özellikle Kore Savaşı’nda arama kurtarma görevlerinde kritik roller üstlendi. Kaza yapan uçakla aynı model olan bu tip, daha sonra HU-16 tanımlamasıyla da anıldı. Dünyanın en yüksek sıcaklıklarının ölçüldüğü Ölüm Vadisi’ndeki enkaz bugün, modern dijital navigasyon öncesi dönemin teknolojik sınırlarını ve Soğuk Savaş’ın gizli istihbarat faaliyetlerini gösteren fiziksel bir belge niteliği taşıyor. Dağın sarp yapısı enkazı onlarca yıldır hem koruyor hem de erişilmez kılıyor.

