Nöbetçi Eczaneler
İngiltere’de Yeni Dönem: Andy Burnham Göreve Başladı
İngiltere’de Keir Starmer döneminin sona ermesi ve Andy Burnham’ın görevi devralmasıyla ülke, son 10 yıl içinde yedinci başbakanına kavuştu. Oysa 18. yüzyılda başbakanlık makamının oluşturulmasından bu yana bir başbakanın ortalama görev süresi yaklaşık beş yıl olarak hesaplanıyordu. Son on yılda ise bu ortalama yaklaşık 18 aya kadar geriledi.
Değişimin Nedenleri: Tek Bir Olayla Açıklanamaz
BBC’nin analizine göre bu tablo tek bir olayla açıklanamıyor. Her başbakan farklı nedenlerle görevini bırakırken uzmanlar, ekonomik sıkıntılar, kamu hizmetlerindeki memnuniyetsizlik, toplumsal kutuplaşma ve siyasete duyulan güven kaybı gibi ortak sorunların bu değişimde etkili olduğunu belirtiyor.
Brexit: En Büyük Kırılma
Siyasi istikrarsızlığın fitilini ateşleyen isim David Cameron oldu. Cameron, 2016’da İngiltere’nin Avrupa Birliği üyeliği konusunda referanduma gidilmesini sağladı. Halkın Brexit yönünde oy kullanmasının ardından istifa etti. Yerine gelen Theresa May, Brexit sürecini yürütmekle görevlendirildi; ancak Avrupa Birliği ile vardığı anlaşma parlamentoda defalarca reddedildi ve süreç çıkmaza girince May de görevini bırakmak zorunda kaldı.
Johnson, Truss ve Sunak Dönemleri
Boris Johnson ise pandemi döneminde yaşanan skandallar, dürüstlüğüne ilişkin tartışmalar ve Muhafazakar Parti içindeki desteğini kaybetmesi nedeniyle koltuğunu koruyamadı. Parti yönetimi, Johnson’ın artık seçim kazandıran bir lider olmaktan çıkıp yük haline geldiği görüşünde birleşti. Johnson’ın ardından göreve gelen Liz Truss, ekonomi politikalarının piyasalarda yarattığı büyük sarsıntının bedelini ödedi. Vergi indirimlerini harcama kesintileriyle desteklemeyen planları finans piyasalarında güven krizine yol açınca görevi tarihin en kısa başbakanlıklarından biri oldu. Rishi Sunak ise farklı bir nedenle iktidarı kaybetti; seçmenler, 14 yıl boyunca ülkeyi yöneten Muhafazakar Parti’ye desteğini çekti ve seçimlerde İşçi Partisi’ni tercih etti.
Starmer’ın Görevden Ayrılışı
İşçi Partisi lideri Keir Starmer’ın görevden ayrılmasının temel nedeni, kendi partisindeki desteğin erimesi oldu. Parti milletvekilleri, kamuoyunda yeterli karşılık bulamayan Starmer’ın seçimlerde partiyi zor durumda bırakacağı görüşünü benimsedi.
Sorun Yalnızca Liderlerde Mi?
Uzmanlara göre yaşanan tabloyu yalnızca lider değişimleriyle açıklamak mümkün değil. İngiliz seçmenlerin uzun süredir hükümetlerin temel sorunları çözemediğine inandığı belirtiliyor. Bunların başında 2008 küresel mali krizinden bu yana kötüleşen yaşam standartları geliyor. Ekonomik büyümenin yavaşlaması, ücretlerin baskılanması ve hayat pahalılığı, vatandaşlarda gelecek konusunda ciddi karamsarlık oluşturdu; birçok kişi artık çocuklarının kendilerinden daha iyi şartlarda yaşayacağına inanmıyor.
Kamu Hizmetlerine Güvenin Zayıflaması
Ekonomik büyümenin düşük seyretmesi, hükümetlerin ulaşım, sağlık, eğitim ve adalet gibi temel alanlara yeterli yatırım yapmasını da zorlaştırdı. Bunun sonucunda toplumda kamu hizmetlerinin eskisi kadar iyi işlemediği yönündeki algı güçlendi. Anketler, seçmenlerin önemli bir bölümünün ülkenin doğru yönetilmediğini düşündüğünü ortaya koydu.
Toplumsal Kutuplaşma ve Siyasi Dilin Sertleşmesi
Bir diğer önemli başlık sosyal uyum tartışmaları. Kamuoyu araştırmalarına göre İngilizlerin yüzde 80’inden fazlası ülkenin giderek daha fazla bölündüğünü düşünüyor. Yüksek göç seviyeleri, farklı toplulukların entegrasyonu ve ülkenin değişen demografik yapısı siyasetin en tartışmalı konuları arasında yer alıyor. Birçok seçmen, son yıllardaki değişimlere ilişkin kaygılarının siyasetçiler tarafından yeterince anlaşılmadığını savunuyor. Uzmanlar ayrıca sosyal medyanın da etkisiyle siyaset dilinin giderek sertleştiğine dikkat çekiyor; seçmenler memnuniyetsizliklerini sandıkta olduğu kadar günlük siyasi tartışmalarda da daha açık ve sert biçimde dile getiriyor ve başbakanlar bu tepkinin doğrudan hedefi hâline geliyor.
Yedinci Başbakan Çözüm Olabilecek Mi?
İngiltere’nin yönetilemez bir ülkeye dönüştüğü görüşü siyasetçiler tarafından genel olarak kabul edilmese de, daha karmaşık hale gelen ekonomik ve toplumsal sorunların hükümetlerin işini geçmişe göre çok daha zorlaştırdığı ifade ediliyor. 2008 mali krizinin ardından başlayan ekonomik sıkıntılar ve 2016’daki Brexit referandumuyla derinleşen siyasi belirsizlik henüz kalıcı biçimde giderilebilmiş değil. Bu nedenle Andy Burnham’ın göreve başlaması yeni bir dönemin kapısını açsa da, son on yılda başarısız olan altı başbakanın ardından ülkeyi yeniden istikrara kavuşturup kavuşturamayacağı şimdiden en büyük tartışma başlıklarından biri olarak görülüyor.