Devon Açıklarında 1633 Tarihli Hollanda Gemisi: Dom van Keulen’in Keşfi
İngiltere’nin Devon eyaletindeki Salcombe açıklarında 1995 yılında dalgıçlar, deniz yatağında yaklaşık 30 metrelik bir alana yayılmış bir batık keşfettiler. Enkaz, 18 metre derinlikte bulunuyordu ve keşif sonrasında 400’den fazla altın sikke çıkarıldı; ancak geminin kimliği onlarca yıl boyunca belirlenemedi.
Tarihçi Ian Friel liderliğindeki araştırma ekibi, Ulusal Arşivler’deki belgeleri titizlikle inceleyerek enkazın 1633 sonbaharında batan Hollanda ticaret gemisi Dom van Keulen olduğuna ulaştı. Belgeler, geminin Fas’tan Hollanda’ya giderken şiddetli fırtınaya yakalandığını, su alarak battığını ve mürettebatın tamamının kazadan sağ kurtulduğunu ortaya koydu.
Gemi Kargosu: Kuzey Afrika ile Hollanda Arasındaki Ticari Bağlantı
Dom van Keulen’in kargosu, 16. ve 17. yüzyıl Hollanda–Kuzey Afrika ticaretinin izlerini taşıyordu. Hollandalı tüccarlar bu dönemde Kuzey Afrika’ya işlenmiş mallar götürüp karşılığında Batı Afrika altını ve çeşitli ürünler alıyordu. İthal edilen altınlar, Hollanda ekonomisinde sikke basımında kritik rol oynuyordu.
Gemi kargosunda yaklaşık 9 bin adet Fas’ta basılan altın sikke, yani ‘Barbary dükası’ bulundu. Ayrıca kargoda 150 torba Arap zamkı, 64 torba güherçile ve 320 adet keçi derisi yer alıyordu. Gemi battıktan kısa süre sonra kargonun büyük bölümü kurtarıcılar tarafından çıkarıldı; geri kalan yüzlerce altın sikke ise üç yüzyıldan fazla bir süre deniz tabanında kaldı.
Buluntuların Korunması ve Sergilenmesi
Batıktan çıkarılan altın sikkeler, mücevherler, çömlekler, kalay kaplar, damga mühürler ve balık şeklinde iskandil ağırlığı gibi objeler şu anda British Museum’da sergileniyor. Batık alanı İngiliz yasalarıyla koruma altına alındı ve Historic England tarafından yönetilen bölgeye yalnızca lisanslı dalgıçlar girebiliyor. Yerel gruplar alanı yasa dışı müdahalelere karşı izliyor.
Tarihçi Ian Friel’ın bulguları “Morocco to the Coast of England: The Story of the Dom van Keulen and its Remarkable Cargo” adlı kitapta yayımlandı. Gemiye ait günümüze ulaşan herhangi bir tablo ya da dış görünüş tasviri bulunmuyor.