Akın Gürlek’in Kariyer Yolculuğu ve Atanması
Nevşehir doğumlu olan Akın Gürlek, 2005 yılında Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. Farklı il ve ilçelerde görev yaptıktan sonra İstanbul’a atandı. Sırasıyla İstanbul 37. Ağır Ceza Mahkemesi üyeliği ve İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi başkanlığı görevlerinde bulundu. 2022 yılında Adalet Bakan Yardımcısı olarak atandı ve bu dönemde Hakimler ve Savcılar Kurulu’ndan sorumlu oldu. 2 Ekim 2024’te İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı olarak göreve başladı.
Soruşturmalar, Kararlar ve Kamuoyundaki Yankıları
Gürlek, başsavcılık ve daha önceki hakimlik dönemlerinde aldığı kararlar ve yürüttüğü soruşturmalar nedeniyle siyasi çevreler ve muhalefet tarafından yoğun eleştiri konusu oldu. Cumhurbaşkanı’nın isim vermeden, “Kimse yargı camiamıza parmak sallayamaz” sözleriyle destek açıklaması yapıldı. Kamuoyunda sıkça gündeme gelen bazı dosya ve kararlar şöyle özetlenebilir:
- Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) ve Selçuk Kozağaçlı Davası: 2018’de Çağdaş Hukukçular Derneği üyesi avukatların tahliyesine karar veren heyet görevden alındı; yerine Gürlek’in de yer aldığı heyet atandı. Bu heyet tahliye kararlarını kaldırdı ve dava sonunda avukatları cezalandırdı. Selçuk Kozağaçlı’nın yeniden gözaltı ve ardından tutuklanması sürecinde de Akın Gürlek rol aldı; Kozağaçlı ve arkadaşlarına hapis cezaları verildi.
- Demirtaş ve Barış Akademisyenleri Dosyaları: Eski HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş’ın tahliyesini engelleyen, propaganda suçundan verilen hapis cezası kararında Gürlek’in yer aldığı heyet imza sahibiydi. Ayrıca Barış Akademisyenleri’nin bazı dosyaları Gürlek’in görev aldığı heyetin gündemine geldi; tartışmalı bazı cezalar verilmesi ve sonrasında bazı kararların kaldırılması kamuoyunda geniş yer buldu.
- Canan Kaftancıoğlu ve Sözcü Gazetesi Davaları: İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi başkanı olduğu dönemde, dönemin CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu sosyal medya paylaşımları nedeniyle hapse mahkum edildi. Sözcü gazetesi yazarları ve yöneticileri hakkında “FETÖ’ye bilerek ve isteyerek yardım” suçlamasıyla açılan davada da aynı heyet mahkumiyet kararı verdi.
- Şebnem Korur Fincancı Kararı: Eski Türk Tabipleri Birliği (TTB) Başkanı Şebnem Korur Fincancı’ya “Bu suça ortak olmayacağız” bildirisini imzaladığı gerekçesiyle “terör örgütü propagandası” suçundan 2,5 yıl hapis cezası verildi.
İstanbul Başsavcılığı Döneminde Öne Çıkan Operasyonlar ve Soruşturmalar
Gürlek’in İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı olarak atanmasının ardından başsavcılık makamınca yürütülen çok sayıda soruşturma ve operasyon gündeme damga vurdu. Bu soruşturmalar arasında belediye başkanları, siyasetçiler, sanatçılar ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran isimler yer aldı:
- Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer: Ekim 2024’te başlatılan soruşturma sonucunda Özer, 30 Ekim 2024’te “örgüt üyeliği” iddiasıyla tutuklandı ve belediyeye kayyım atandı.
- Beşiktaş Belediyesi ve Yolsuzluk Soruşturması: 17 Ocak’ta başlatılan yolsuzluk soruşturması kapsamında aralarında Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat’ın da bulunduğu 23 kişi tutuklandı.
- Ekrem İmamoğlu Hakkında Soruşturmalar ve Tutuklama: İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında önce “sahte diploma” soruşturması açıldı; diploması iptal edildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 19 Mart’ta İmamoğlu’nun da aralarında bulunduğu 100’ün üzerinde isim hakkında çeşitli suçlardan gözaltı kararı verildiğini açıkladı. İmamoğlu gözaltına alındı ve “suç örgütü kurmak, dolandırıcılık, rüşvet” suçlamalarıyla tutuklandı; ayrıca terör suçundan ayrı bir soruşturma başlatıldı.
- CHP’li Belediye Başkanlarına Yönelik Operasyonlar: Bayrampaşa Belediye Başkanı Hasan Mutlu, Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney, Beykoz Belediye Başkanı Alaattin Köseler, Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat, Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan, Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık, Büyükçekmece Belediye Başkanı Hasan Akgün, Gaziosmanpaşa Belediye Başkanı Hakan Bahçetepe, Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara, Şile Belediye Başkanı Özgür Kabadayı, Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer tutuklandı. Daha sonra Adana Belediye Başkanı Zeydan Karalar ve Seyhan Belediye Başkanı Oya Tekin de tutuklananlar listesine eklendi.
- Ümit Özdağ ve Ankara Gözaltısı: Antalya’da yaptığı bir konuşmada Cumhurbaşkanı’na hakaret ettiği iddiasıyla soruşturma başlatılan Zafer Partisi lideri Ümit Özdağ, Ankara’da gözaltına alındı ve İstanbul’a sevk edilerek 21 Ocak 2025’te tutuklandı. Bu süreç, İstanbul Başsavcılığı’nın yetki alanıyla ilgili eleştirileri beraberinde getirdi.
- Ayşe Barım Soruşturması: Menajer Ayşe Barım hakkında Gezi eylemlerini organize ettiği ve sanatçıları eyleme yönlendirdiği iddialarıyla soruşturma açıldı; Barım 27 Ocak 2025’te tutuklandı. Aylar sonra tahliye edildi; dava halen devam ediyor.
- Sanatçılar ve Medya Kuruluşlarına Yönelik Soruşturmalar: Mabel Matiz, Manifest müzik grubu, LeMan dergisi gibi isimlere ilişkin soruşturmalar İstanbul Başsavcılığı’nın dikkat çeken dosyaları arasında yer aldı.
Özgür Özel’in İddiaları ve Hukuki Süreçler
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Akın Gürlek’i sert biçimde eleştirdi; Gürlek’in İstanbul boğazı manzaralı bir villa tahsis edildiğini ve yalnızca tadilatına 40 milyon lira harcandığını, ayrıca başsavcılığa atandıktan sonra hem savcı maaşı hem de Eti Maden’in Lüksemburg’daki şirketinin yönetim kurulu üyeliği maaşını almaya devam ettiğini öne sürdü. Bu iddialar üzerine hakkında suç duyurusunda bulunuldu ve soruşturma başlatıldı. Gürlek ise Özel’in kendisi hakkında yaptığı açıklamalar nedeniyle manevi tazminat davası açtı; Özel tazminata mahkûm edildi.
İmamoğlu’nun Sözlerine İlişkin Soruşturma
İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun, Gürlek ve ailesine yönelik olduğunu iddia ettiği sözleri üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, İmamoğlu hakkında “Gürlek ve ailesini tehdit ettiği” iddiasıyla soruşturma başlattı.
CHP’ye Yönelik Yargıtay Başsavcılığı’na Bildirim
İstanbul Başsavcılığı, İBB iddianamesini tamamlamasının ardından CHP ile ilgili olarak Yargıtay Başsavcılığı’na “kapatma ihbarı”nda bulundu. Başsavcılığın 11 Kasım’da yaptığı açıklamada, soruşturma dosyası kapsamında yapılan tespitler ışığında Cumhuriyet Halk Partisi’nin ülke genelinde ve yerelde seçimlerin güvenilirliğine ve seçmenin iradesine müdahale ettikleri yönünde değerlendirmede bulunulduğu, Anayasa’nın ilgili maddeleri ve Siyasi Partiler Kanunu uyarınca gereğinin takdir ve ifası için bildirimde bulunulduğu bildirildi.
Genel Değerlendirme
Akın Gürlek’in hâkimlikten bakan yardımcılığına, oradan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na uzanan kariyeri ve yürüttüğü çok sayıda soruşturma, Türkiye gündeminde geniş yankı uyandırdı. Yürütülen soruşturmalar, verilen kararlar ve muhalefetin tepkileri hukuki süreçler ve siyasi tartışmalar çerçevesinde takip edilmeye devam ediyor.