Nöbetçi Eczaneler
Trump, Suudi Veliaht Prensinin Ziyareti Sonrası F-35 Satışını Duyurdu
ABD Başkanı Donald Trump pazartesi günü F-35 savaş uçaklarını Suudi Arabistan’a satmayı planladığını duyurdu. Türkiye’nin alamadığı F-35’ler, Suudi Arabistan’a gitmesi planlanan 18 uçak ve bin kişilik yetkili heyetiyle Washington’a gelen Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Trump’ı satışa ikna etti.
Oval Ofis’te gazetecilere yaptığı açıklamada Trump, “F-35’leri satacağız” dedi ve “Suudilerin bu uçakları almak istiyor ve uzun süredir iyi bir müttefikler” ifadelerini kullandı. Bu duyuru, Veliaht Prens Muhammed bin Selman‘ın yedi yıldan uzun bir sürenin ardından ilk kez ABD’ye yaptığı ziyaretin hemen öncesinde geldi. Bazı kaynaklar 48 F-35 uçağına kadar bir satıştan söz ediyor.
Bize Boeing, Suudilere F-35
Uçakları üreten Lockheed Martin, her yıl yaklaşık 150 ile 190 arasında F-35 üretimi gerçekleştiriyor. Yaklaşık 20 ülke bu uçaklara sahip ya da sipariş vermiş durumda; modellerine göre birim fiyatı 80 milyon ile 110 milyon dolar arasında değişiyor. Türkiye de yaklaşık 20 ila 30 uçak almak üzere görüşmeler yapmıştı, ancak İsrail’in baskısı ve Trump’ın talepleri sonrasında satış askıya alınmıştı. 25 Eylül tarihli görüşmeden yalnızca Boeing marka yolcu uçakları elde edilebilmişti. Ayrıca, yerli savaş uçağı KAAN’ın motorları için de F-35 uçaklarının şart olduğu belirtilmişti.
Satış Bölgedeki Dengeleri Sarsabilir
Suudi Arabistan yıllardır ABD savunma sanayinin en büyük müşterilerinden biri olarak yer alıyor. Ancak F-35 gibi beşinci nesil bir savaş uçağının Riyad’a verilmesi, bölge ve Washington’un bazı müttefiklerinde huzursuzluk yaratabilir. ABD’li yetkililer, bu satışın İsrail’in bölgedeki askerî üstünlüğünü zayıflatabileceği görüşünde.
Normalleşme görüşmeleri, Gazze’de 2023 Ekim’inde başlayan savaş nedeniyle durma noktasına gelmiş olsa da Tel Aviv ile Riyad arasındaki dengeler Washington’ın kararlarını doğrudan etkiliyor. Yasa gereği ABD Kongresi satışa itiraz edebilir; ancak Trump geçmişte benzer engelleri “acil durum” yetkisini kullanarak aşmıştı. 2019’da 8,1 milyar dolarlık Suudi Arabistan ve BAE paketini Kongre denetimini devre dışı bırakarak onaylamış, veto tehdidiyle muhalefeti bastırmıştı. O dönemde hem Kaşıkçı cinayeti hem Yemen savaşı nedeniyle Suudi yönetimine yönelik tepkiler oldukça yüksekti.