Merkez Bankası Başekonomisti Murat Taşçı’dan Asgari Ücret Araştırması
Merkez Bankası’nın yeni Başekonomisti Murat Taşçı’nın, yaklaşık 17 yıl görev yaptığı Cleveland Fed bünyesinde yapılmış son araştırmalarından biri, asgari ücret tartışmalarına önemli veriler sundu. Didem Tüzemen ve Marianna Kudlyak ile birlikte 2022 yılında hazırladığı “Asgari Ücret Artışları ve Boş Pozisyonlar” başlıklı çalışma, asgari ücret artışlarının işten çıkarmaları tetiklemediğini ortaya koydu.
İşverenin Derdi Maaş Değil, Eleman Bulamamak
OECD ülkelerini kapsayan geniş çaplı analizde, pandemiden normalleşmeye geçiş sürecinde özellikle düşük ücretli sektörlerde işverenlerin yaşadığı sıkıntıların kaynağının artan asgari ücretler olmadığı vurgulandı. Rapor, asıl problemin genel iş gücü eksikliği ve yoğun talep baskısı nedeniyle boş pozisyonların doldurulamaması olduğunu belgeledi.
Zamlar İşten Çıkarmaya Neden Olmadı
Ekonomim’in haberine göre çalışmanın en çarpıcı bulgusu, patronların her zam döneminde dile getirdiği “maliyet artarsa işçi çıkarırız” iddiasını geçersiz kıldı. Araştırmaya göre asgari ücret artışları işten çıkarma eğilimini artırmadı; aksine ücretler yükselse bile işverenler mevcut çalışanlarını ellerinde tutmayı tercih etti.
Rapor, işe alım zorluklarının temel nedenlerini yeni eleman bulma güçlüğü, yetkinlik eksikliği ve demografik etkiler (yaşlanan nüfus) olarak sıraladı.
Düşük Gelirlilerin Alım Gücü Arttı
Taşçı’nın analizi, asgari ücret zamlarının çalışanların gelirlerini önemli ölçüde artırdığını ve özellikle dar gelirli kesimin satın alma gücünü desteklediğini tespit etti. Ancak raporda, yalnızca ücret artışının iş gücü piyasasındaki yapısal dengesizlikleri çözmeye yetmediği; eğitim, çalışma koşulları ve göç politikaları gibi faktörlerin de belirleyici olduğu vurgulandı.
Küresel Ölçekte Benzer Bulgular
Raporun özet bulguları şu şekilde sıralandı:
- Pek çok ülkede asgari ücret artışları son 10 yılın zirvesine çıktı.
- Zamlar, genel olarak boş pozisyonları azaltmadı; işverenler ekonomik koşullar ve sektörel sorunlar nedeniyle eleman bulmakta zorlandı.
- Çoğu ülkede asgari ücret artışları işten çıkarmalara yol açmadı.
- Artışlar, düşük ücretli sektörlerde çalışanların gelirlerini belirgin biçimde yükseltti.
Bu bulgular, Türkiye’de asgari ücretin enflasyonu tetiklediği ve işsizliği artıracağı yönündeki iktidar ve işveren tezlerinin aksine, zammın istihdamı tehdit etmediğini bilimsel bir temele oturtuyor.