2025 Bütçe Verileri: Kullanılmayan Ödenekler, Faiz Giderleri ve Emekli Gelirleri
2025 yılı, birçok emeklinin sabah erken saatlerde soğukta et, yumurta ve sıcak yemek için kuyruklarda beklediği bir yıl olarak kayıtlara geçti. Bu kuyruklar, "kaynak yok" açıklamasıyla öne sürülen yoksulluğun somut bir göstergesi oldu. Ancak yıl sonunda açıklanan bütçe verileri, sorunun kaynak eksikliğinden çok tercih meselesi olduğunu ortaya koydu.
Kuyruklar ve Kullanılmayan Ödenekler
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın resmi verilerine göre Meclis’ten geçen ödeneklerin en az 713 milyar TL’si 2025 boyunca harcanmadı. Ekonomist Mustafa Sönmez’in paylaştığı tabloya göre en çarpıcı kalem, 282 milyar TL ile sosyal güvenlik oldu. Sosyal güvenlik için ayrılan 1.8 trilyon TL’lik ödeneğin 282 milyar TL’lik kısmı kullanılmadan kaldı. Bu kaynak emeklilere dağıtılsaydı, 16 milyon emekliye aylık yaklaşık 3.713 TL ek maaş sağlanabilirdi.
2 Trilyon 54 Milyar Lira Faize Gitti
Aynı verilere göre 2025 yılında bütçe açığı 1.8 trilyon TL seviyesine ulaşırken, faiz giderleri 2 trilyon 54.4 milyar TL’ye yükseldi. Faiz hariç bütçe giderleri ise 12.6 trilyon TL olarak gerçekleşti. Enerji, eğitim ve yoksullukla mücadele gibi alanlarda da ayrılan ödeneklerin tamamı kullanılmadı.
Şirketlerden Alınmayan Vergi ve Emekliye Ayrılmayan Kaynaklar
En düşük emekli maaşının asgari ücrete çıkarılması için gereken 650 milyar TL’lik kaynağın bütçede mevcut olduğunu savunan CHP Genel Başkanı Özgür Özel, grup toplantısında konuyu dile getirdi. Özel, “Kaynak yok diyorlar ama bütçede 768 milyar TL vazgeçilen vergi geliri var. Kazanç elde etmiş, kâr etmiş şirketlerden alınmayan vergi var ama emekliye gelince para yok deniliyor” ifadelerini kullandı.
Saray Harcamalarının Boyutu
Cumhurbaşkanlığı harcamaları da dikkat çeken bir diğer kalem oldu. 2025’te Cumhurbaşkanlığının doğrudan harcamaları 15.8 milyar TL, örtülü ödenek kapsamındaki gizli hizmet giderleri ise 14.8 milyar TL olarak kaydedildi. Toplamda 30.7 milyar TL’ye ulaşan bu harcama, günlük ortalama 84.9 milyon TL’ye tekabül ediyor. Söz konusu tutar, aylık bazda 4 bin 977 emeklinin, 3 bin 843 asgari ücretlinin veya 28 bin 313 üniversite öğrencisinin gelirine eşdeğer tutuyor.