Almanya’da Meşe Tırtılı İstilası Hızlandı
Almanya genelinde meşe tırtılı (Thaumetopoea processionea) hızla yayılıyor ve pek çok eyalette günlük yaşamı olumsuz etkiliyor. Berlin, Aşağı Saksonya, Saksonya, Baden-Württemberg, Brandenburg ve Mecklenburg-Vorpommern başta olmak üzere çok sayıda alanın istila altında olduğu bildirildi. Tırtılların gözle görülmeyen mikroskobik zehirli tüyleri, insanlarda ve hayvanlarda ciddi cilt, göz ve solunum rahatsızlıklarına yol açıyor; rüzgarla taşınabilen bu tüyler aylarca etkisini sürdürebiliyor.
Okullar ve Parklarda Önlemler
Hessen eyaletinin Bad Wildungen kentinde iki okulda meşe tırtılı tespit edilmesi üzerine yüz yüze eğitim durduruldu, yetkililer temizleme çalışmaları için özel firmalar görevlendirildi ve dersler uzaktan sürdürülecek şekilde düzenlendi. Başkent Berlin ve Potsdam’da bazı parklar ile spor alanları kapatıldı; Berlin’deki Görlitzer Park’ın piknik alanına giriş yasaklandı. Prusya Saraylar ve Bahçeler Vakfı, Charlottenburg Saray Bahçesi, Pfauen Adası, Sanssouci ve Babelsberg parklarının istiladan etkilendiğini açıkladı.
Belediyeler Yetersiz Kalıyor, Yardım Çağrıları Yapılıyor
Kuzey eyaletlerinde yüzlerce hektar alanda helikopterle biyolojik ilaçlama uygulamalarına başvuruluyor. Aşağı Saksonya’da tırtılları etkisizleştirme çalışmaları gece gündüz sürüyor. Berlin’deki ilçeler istilanın boyutları karşısında acil yardım çağrısı yaptı. Belediyeler, tehlikenin yalnızca parklarla sınırlı olmadığını ve bunun genel bir sağlık riski olarak ele alınması gerektiğini belirterek daha fazla kaynak ve merkezi koordinasyon talep ediyor.
İklim Değişikliği Yayılımı Hızlandırıyor
Güneydoğu Avrupa kökenli meşe tırtılının uzun kılları zararsız olmakla birlikte asıl tehlike, üçüncü gelişim evresinden itibaren sırtlarında geliştirdikleri mikroskobik zehirli tüylere dayanıyor. Uzmanlar, iklim değişikliği nedeniyle ilkbaharların daha sıcak geçmesinin tırtılların yayılım alanını kuzeye doğru genişlettiğine dikkat çekiyor.
Meşe Tırtılı Nedir?
Meşe kese tırtılı (Thaumetopoea processionea), Notodontidae familyasına ait bir güve türünün larva evresidir ve halk arasında “meşe biti” olarak da bilinir. Adını, tırtılların koloniler halinde tek sıra dizilip yaptıkları “yürüyüş” benzeri hareketten alır. Yalnızca meşe yapraklarıyla beslenen tırtıllar, üçüncü gelişim evresinden itibaren sırtlarında mikroskobik zehirli tüyler geliştirir. Tür, iklim değişikliği etkisiyle yayılım alanını kuzeye doğru genişletiyor.
Meşe Tırtılı Öldürür Mü?
Meşe kese tırtılının zehirli tüyleri doğrudan ölüme yol açmasa da ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Temas halinde şiddetli cilt döküntüleri, göz iltihabı ve solunum yolu rahatsızlıkları görülebiliyor. Alerjik bünyeli kişilerde anafilaktik şoka varan ağır reaksiyonlar gelişebiliyor. Evcil hayvanlar, özellikle tırtılları koklayan veya ağızlarına alan köpekler için büyük risk taşıyor; dil ve ağız dokusunda ciddi lezyonlar oluşabilir ve müdahale edilmezse doku kaybına kadar ilerleyebilir.
Tüyler Havadan Bulaşabiliyor
Meşe tırtıllarının zehirli tüyleri rüzgarla havaya karışarak doğrudan temas olmaksızın da insanlara ulaşabiliyor. Solunduğunda solunum yollarında ciddi tahriş ve alerjik reaksiyonlara yol açıyor. Tüylerin aylarca etkisini koruması nedeniyle tırtılların terk ettiği yuvalar bile uzun süre tehlike oluşturuyor; bu nedenle istilanın görüldüğü bölgelerde parklar ve açık alanlar halka kapatılıyor.
Türkiye’de Durum
Meşe kese tırtılı Türkiye’de de meşe ağaçlarının bulunduğu bölgelerde görülebiliyor. Türkiye’de daha yaygın bilinen akrabası çam kese tırtılı (Thaumetopoea pityocampa) olup, Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz’in sahil kesimlerinde kızılçam ormanlarını ve insanları benzer zehirli tüyleriyle tehdit ediyor. 2020’de Mersin, İzmir ve Antalya’da yaşanan çam kese tırtılı istilası yüzlerce ağacı kurutmuştu. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte her iki türün de yayılım alanının genişlediğine dikkat çekiyor.