TCMB’den Zorunlu Karşılıklarda Güncelleme: Yabancı Para ve Diğer Yükümlülüklerde Oran Artışları
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından hazırlanan “Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu düzenleme, bankacılık sektöründe makrofinansal istikrarı güçlendirmek ve parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini desteklemek amacıyla hayata geçirildi.
TCMB, 2023 yılında uygulamaya koyduğu ve döviz cinsinden mevduat/katılım fonları için Türk lirası cinsinden ilave zorunlu karşılık ayırma zorunluluğunu yüzde 2,5 oranında tatbik eden uygulamaya tamamen son verdi. Bu değişiklikle söz konusu ilave zorunluluk kaldırıldı.
Yabancı para mevduatlarında oranlar yükseldi
Yayımlanan yeni tebliğ kapsamında yabancı para mevduat ve katılım fonlarına uygulanacak zorunlu karşılık oranları yeniden belirlendi. Buna göre;
- Vadesiz ve 1 aya kadar (1 ay dahil) vadeli yabancı para mevduat/katılım fonlarında zorunlu karşılık oranı yüzde 30’dan yüzde 32’ye çıkarıldı.
- 1 aydan daha uzun vadeli yabancı para mevduat ve katılım fonlarında zorunlu karşılık oranı yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseltildi.
Diğer finansal yükümlülüklerde oran düzenlemeleri
Yeni mevzuatla bankaların diğer finansal yükümlülük kalemlerine uygulanan zorunlu karşılık oranlarında da yukarı yönlü revizyon yapıldı. Yapılan düzenlemeler özetle şu şekilde:
- Müstakrizlerin fonları için uygulanan zorunlu karşılık oranı yüzde 25 seviyesine getirildi.
- Bankaların yurt içinde yerleşik taraflarla gerçekleştirdikleri repo işlemlerinden elde ettikleri 1 yıla kadar vadeli fonlar için zorunlu karşılık payı yüzde 25 olarak belirlendi.
- Yurt dışı banka mevduatları ile katılım fonlarını da kapsayan diğer yükümlülük sınıflarında, 1 yıla kadar vadeli olanlarda zorunlu karşılık oranı yüzde 21’e yükseltildi.
Uzun vadeli diğer yükümlülük kalemlerinde ise mevcut oranlar korunmaya devam edecek. Buna göre zorunlu karşılık oranları;
- 2 yıla kadar vadelerde yüzde 10,
- 3 yıla kadar vadeli olanlarda yüzde 8,
- 5 yıla kadar vadede yüzde 3,
- 5 yıldan uzun vadeli yükümlülüklerde ise yüzde 0 şeklinde uygulanmaya devam edecektir.
TCMB, bu yeni oranlar üzerinden zorunlu karşılık tesis etme işlemlerinin 17 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirileceğini duyurdu.