Yazın Ani Isı Değişimleri ve Klima Kullanımına İlişkin Uzman Uyarıları
Uzmanlar yaz aylarında ani sıcaklık değişimlerine karşı uyarıyor. Klimalı bir ortamdan sıcak bir ortama geçiş ya da tam tersi, sıcak bir ortamdan aniden klimalı bir ortama geçiş özellikle kalp-damar sağlığı için zararlı olabiliyor. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, yaz aylarında yalnızca artan sıcakların değil ani ısı değişimlerinin de sağlık sorunlarına yol açabildiğini belirterek klima kullanımına ilişkin uyarılarda bulundu.
Damarları Daraltır
Ani ısı değişimleri kan damarlarını hızla daraltarak kalbe ekstra yük bindirir. Bu durum özellikle kalp-damar hastalığı bulunan kişilerde kalp krizine yol açabilir. Bu nedenle çok sıcak bir ortamdan aniden çok serin bir ortama girmeyin; terliyken klima karşısına geçmeyin ve klimayla uyumayın.
Bunları Önemseyin
Ani ısı değişikliğinde şu belirtileri yaşarsanız zaman kaybetmeden hastaneye başvurun:
- Göğüs ağrısı
- Ani tansiyon düşmesi veya yükselmesi
- Nefes darlığı
- Bayılma hissi
Önlem Alın
Kalp-damar sağlığınızı klimanın olumsuz etkilerinden korumak için şu noktalara dikkat edin:
- Klimayla serinlerken iç ve dış ortam arasındaki sıcaklık farkını 5–6°C’den fazla tutmayın. Klimayı 24–26°C arasında ayarlayın. Sıcak dış ortamdan eve gelip klimayı açıp hemen karşısına geçmek kalp krizi riskini tetikleyebilir. Klima kullanımında amaç soğuk değil serin bir ortam oluşturmaktır.
- Klimalı ortama geçtiğinizde ortam çok soğuksa mümkünse pencere açıp havayı yumuşatın veya dereceyi yükseltin.
- Soğuk havanın direkt göğsünüze gelmemesine özen gösterin.
- Gece boyunca klima çalıştırmak yerine pencere açmak daha sağlıklıdır.
- Vücut ısı dengesini korumak ve damarları desteklemek için su tüketimi önemlidir.
Yaygın Görülen Yaz Hastalıkları
Havaların ısınmasıyla piknik ve deniz kenarlarında daha fazla vakit geçirilir. Sıcakla birlikte terlemeyle çok fazla su ve elektrolit kaybedilir. Bu aylarda besinler daha çabuk bozulur ve gıda zehirlenmeleri yaygınlaşır. Kirli içme suları sağlık açısından risk oluşturur. Güneş ışınları dik geldiği için güneş çarpmaları sıkça yaşanır. Yaz aylarında havuzlar serinletici olsa da bakteri ve mantarların üreme alanıdır; kirli havuz sularında idrar yolu enfeksiyonları, ishal, kulak ağrısı ve cilt mantarı sık karşılaşılan sorunlardır.
Hepatit A Aşınız Yoksa Havuzlara Dikkat
Hepatit; basilli ve amipli dizanteri; paratifo; göz, kulak ve burun enfeksiyonları; genital mantar enfeksiyonu havuz sularıyla bulaşabilir. Deniz suyu tuzlu olduğu için daha güvenlidir. Hepatit A aşısı olmayanlar kirli havuzlardan uzak durmalıdır; Hepatit A hijyenik olmayan havuzlardan bulaşabilir ve karaciğeri tehdit eder. Ayrıca ishal, sistit, açık yarası olanlar, genital enfeksiyonu olanlar ve adet dönemindeki kadınlar havuza girmemelidir. Havuza girmeden önce duş alınmalı, bone ve deniz gözlüğü takılmalı, ayaklar dezenfektan sudan geçirilmelidir.
Güneşlenin Ama Kavrulmayın
Güneş doğal ve güçlü bir D vitamini kaynağıdır; ancak doğru şekilde faydalanılmalıdır. Güneş çarpması yaz aylarının hayati tehlike oluşturan sorunlarındandır. Kızgın güneş altında uzun süre kalmayın. Yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olanlar risk grubundadır. Güneş çarpmasında yüksek ateş, tansiyon düşüklüğü, şiddetli baş ağrısı, bulantı, kusma, huzursuzluk ve ilerleyerek şuur kaybı görülebilir.
Su İçmeyi Unutmayın
Sıcaklarda terlemeyle kaybedilen su ve mineralleri yerine koymak için her gün 9–10 bardak su içilmelidir. Mineral kayıplarını telafi etmek için günde bir şişe doğal maden suyu tüketilebilir.
Akciğerler de Tehlike Altında
Klima sisteminde biriken bakteri, mantar, polen ve toksinler ortamdaki havayı kirletir. Bu durum özellikle kalp hastaları, tansiyon hastaları ve şeker hastaları için risk oluşturur. Lejyoner hastalığı, klimaların kirli filtrelerinde üreyen Legionella pneumophila adlı bakterinin solunmasıyla oluşan ciddi bir akciğer enfeksiyonudur ve ölümcül olabilir. Bu yüzden klimaların filtreleri düzenli olarak temizlenmeli ve değiştirilmelidir. Klimalar dışında merkezi ünite ve su borularının temizliği de son derece önemlidir. Otel ve hastanelerin klima sistemlerinin bu konuda uzmanlaşmış firmalar tarafından yapılması gerekir. Klimada ideal ısı 21–24°C olmalıdır.