Emekliler İçin Çalışma Rehberi: SGDP’den Kamuya, Kendi İşine Kadar Bilinmesi Gerekenler
Türkiye’de sayıları 17 milyona yaklaşan SSK, Bağ-Kur ve memur emeklileri, hayat pahalılığı nedeniyle yeniden iş gücü piyasasına yöneliyor. “Çalışırsam maaşım kesilir mi?” kaygısı taşıyan emekliler için konunun uzmanı İsa Karakaş’tan dikkat edilmesi gereken noktalar geldi. Sosyal Güvenlik Uzmanı Karakaş, emekli aylığından vazgeçmeden yeniden iş hayatına atılmanın püf noktalarını anlattı.
ÖZEL SEKTÖRDE ‘SGDP’ CAN SİMİDİ
Özel sektörde çalışmak isteyen emekliler için maaşın kesilmemesini sağlayan sistemin adı Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP). SGDP uygulaması, 2008 yılı Ekim ayından önce sigortalı olanlar bakımından özellikle önem taşıyor. Bu sistemde en kritik aşama işe giriş bildirimi sırasında yapılan tercihtir. İşveren SGK’ya bildirim yaparken “SGDP” seçeneğini işaretlemeye zorunludur; bu tercih yapıldığı sürece hem emekli aylığı yatmaya devam eder hem de yeni işten maaş alınabilir.
EMEKLİ ÇALIŞANIN MAAŞI DAHA YÜKSEK OLABİLİR
İlginç bir detay ise emekli çalışanlardan kesilen prim oranlarının normal çalışanlara göre daha düşük olmasıdır. Normal çalışanlar SGK ve işsizlik sigortası için toplam %15 kesinti öderken, emekli çalışanlarda bu oran önemli ölçüde azalır. Örnek hesaplama: 60.000 TL brüt maaşı olan bir emeklinin cebinden sadece 4.500 TL SGDP primi çıkarken; emekli olmasaydı bu kesinti 9.000 TL olacaktı.
KAMUDA ÇALIŞANA ‘TEK MAAŞ’ ŞARTI
Özel sektördeki bu esneklik kamu kurumlarında geçerli değildir. Belediyeler, KİT’ler veya genel bütçeli dairelerde işe giren emeklilerin maaşı anında kesilir. Bu kurumlarda SGDP uygulaması olmadığı için yeni girişlerde “tüm sigorta kollarına” tabi olunur ve çift maaş hakkı ortadan kalkar.
KENDİ İŞİNİ KURANA KESİNTİ YOK
Emekli olduktan sonra dükkan açan, şirket ortağı olan veya serbest çalışanlar için şartlar daha avantajlıdır. Bağ-Kur kapsamında kendi adına çalışan emeklinin aylığından artık destek primi kesilmez; bu durumda emekli maaşında azalma olmadan ticaret yapılabilir.
ACI GERÇEK: ÖDENEN PRİMLERİN DÖNÜŞÜ YOK
Karakaş ayrıca çalışırken ödenen bu primlerin emekliye hiçbir ek fayda sağlamadığını vurguladı. Ödenen primlere ilişkin uyarılar şunlardır:
- Bu primler yeni bir emeklilik hakkı doğurmaz.
- Mevcut emekli aylığına tek kuruş zam olarak yansımaz.
- Ödenen paraların topluca geri alınması veya hizmet birleştirmesinde kullanılması mümkün değildir.