İran Hükümeti Yeni Sosyal Yardım Paketiyle Ekonomik Baskıyı Hafifletme Girişiminde Bulundu
Derinleşen ekonomik kriz ve artan enflasyon nedeniyle protestolarla sarsılan İran hükümeti, tansiyonu düşürme amacıyla Pazartesi günü yeni bir sosyal yardım paketi açıkladı. Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, vatandaşların büyük çoğunluğuna aylık yaklaşık 7 dolara (yaklaşık 1 milyon Tümen) denk gelen bir ödeme yapılacağını duyurdu.
Sözcü Muhacerani, planın amacını hanelerin alım gücünü korumak, enflasyonu kontrol altına almak ve gıda güvenliğini sağlamak olarak açıkladı. Ancak asgari ihtiyaçların karşılanması için ayda en az 200 dolara ihtiyaç duyulan ülkede, bu yardımın halkın ekonomik sıkıntılarını hafifletmesi beklenmiyor.
BİR KİLO ET VEYA BİRKAÇ KİLO PİRİNÇ
Çalışma Bakanı’nın açıklamasına göre söz konusu yardım nüfusun büyük çoğunluğunu oluşturan 80 milyon İranlıya “kredi” şeklinde verilecek ve sadece belirli ürünlerin alımında kullanılabilecek. Verilecek 1 milyon Tümenlik (yaklaşık 7 dolar) yardım, İran’daki mevcut fiyatlarla ancak şunlardan birini karşılayabiliyor:
- Yaklaşık 100 yumurta,
- Bir kilogram kırmızı et,
- Veya birkaç kilogram tavuk ya da pirinç.
İngiltere merkezli düşünce kuruluşu Bourse & Bazaar Vakfı’nın kurucusu Esfandyar Batmanghelidj, bu adımın en yoksul kesimi kısmen rahatlatabileceğini ancak orta sınıf için anlamlı bir iyileşme sağlamayacağını belirterek, “Hükümetin karşılayabildiği miktar, İranlıların üzerindeki baskıyı hafifletmeye yetmiyor” dedi.
SAVAŞ, KURAKLIK VE YAPTIRIMLAR EKONOMİYİ VURDU
Aralık ayında başlayan ve şu an 9. gününe giren protestolar, ülkenin 31 eyaletinin 22’sine yayılmış durumda. Esnafın kepenk kapattığı, üniversite öğrencilerinin kampüslerde gösteri yaptığı olaylarda sloganlar ekonomik taleplerden rejim karşıtlığına dönüştü.
İran ekonomisi, geçtiğimiz yıl yaşanan bir dizi felaketle sarsıldı:
- İsrail ile savaş: Haziran ayında İsrail ile yaşanan kısa süreli savaş, ülkenin askeri ve nükleer tesislerine büyük zarar verdi.
- Çevre krizi: Ülke son 60 yılın en kurak dönemini yaşıyor.
- BM yaptırımları: Avrupa ile nükleer müzakerelerin çökmesinin ardından Birleşmiş Milletler’in geçtiğimiz yılın sonlarında yaptırımları yeniden devreye sokması, döviz krizini derinleştirdi. Enflasyon sadece Aralık ayında yüzde 42’yi aştı.
TRUMP: TETİĞİ ÇEKMEYE HAZIRIZ
İran yönetimi içerdeki krizle boğuşurken, dışarıda da ABD Başkanı Donald Trump’ın tehditleriyle karşı karşıya. Geçtiğimiz hafta Venezuela Devlet Başkanı Maduro’nun yakalanması operasyonuna atıfta bulunan Trump, İranlı protestocuların öldürülmesi durumunda ABD’nin müdahale etmeye hazır olduğunu söyledi. Trump Pazar günü yaptığı açıklamada ifadelerini kullandı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Trump’ın sözlerini “psikolojik savaş” ve “İran üzerinde baskı kurma stratejisinin bir parçası” olarak nitelendirerek tepki gösterdi.
Hükümet, protestoları bastırmak için sadece güce başvurmakla kalmıyor, aynı zamanda ekonomi politikalarında da değişikliğe gidiyor. Geçtiğimiz günlerde Merkez Bankası başkanını değiştiren yönetim, yılda 10 milyar dolar tutan ithalat sübvansiyonlarını kaldırarak bu kaynağı doğrudan halka dağıtma yolunu seçti. Ancak sokaktaki öfkenin bu adımlarla dindirilip dindirilemeyeceği belirsizliğini koruyor.