Irak, El Hol Boşaltmasının Ardından IŞİD Şüphelilerinin Geri Kabulü ve Türkiye ile İşbirliği Süreci
Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Suriye’deki El Hol kampı ve bazı hapishanelerin kapatılmasının ardından, ABD ile koordineli operasyon kapsamında Irak tarafından teslim alınan binlerce tutuklu IŞİD mensubuna ilişkin açıklamalarda bulundu.
Bağdat yönetimi, terör şüphesiyle tutulu bulunan şüphelileri kendi hukuk sistemi çerçevesinde yargılamayı planladığını belirtirken, diğer ülkelere de vatandaşlarını geri almaları çağrısında bulundu. Hüseyin, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ile yaptığı görüşmede, Irak’ın çeşitli ülkelerle vatandaşların geri kabulü konusunda temas yürüttüğünü ve Türkiye ile anlaşmaya varıldığını ifade etti. Ayrıca BM İnsan Hakları Konseyi’ne yaptığı açıklamada ülkeleri, terör eylemlerine karışan vatandaşlarını geri alarak kendi ülkelerinde yargılamaya çağırdı.
TBMM’ye Soru Önergesi: Türk Vatandaşı IŞİD’liler
EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Türk vatandaşı IŞİD’lilerin Türkiye’ye iadesi ve yargılanmalarına ilişkin süreci TBMM gündemine taşıyarak yeni Adalet Bakanı Akın Gürlek’e soru önergesi verdi. Karaca, Irak yetkili makamlarının açıklamalarında yer alan “Suriye’den 2 bin 250 IŞİD militanının Irak tarafından teslim alınması” bilgisini paylaşarak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı IŞİD’lilerin akıbetinin netleşmediğini bildirdi.
Karaca, Bakan Gürlek’ten şu sorulara yanıt talep etti:
- Suriye’deki kamplardan kaçan veya serbest kalan IŞİD militanları arasında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olanların sayısı tam olarak kaçtır? Bakanlığınızın bu kişilerin kimlik bilgilerine dair güncel bir listesi bulunmakta mıdır?
- Türkiye güvenlik güçlerinin, ABD askerleriyle birlikte kamplardaki Türkiye vatandaşı IŞİD’lilerden parmak izi ve DNA örneği aldığı, ifadelerini topladığı iddiaları doğru mudur? Bu veriler Adalet Bakanlığına ve ilgili adli mercilere ulaştırılmış mıdır?
- Suriye’de “serbest kaldığı” belirtilen IŞİD’liler arasında, Türkiye’de hakkında kesinleşmiş hapis cezası veya yakalama kararı bulunan kaç kişi vardır? Bu kişilerin kaçı “insanlığa karşı suçlar” kapsamında aranmaktadır?
- 10 Ekim Ankara Katliamı, 20 Temmuz Suruç Katliamı, 5 Haziran Diyarbakır saldırısının firari sanıklarının söz konusu kamplarda bulunduğuna dair mahkeme kayıtlarına giren bilgiler doğrultusunda, bu şahısların iadesi için bugüne kadar hangi uluslararası hukuki ve diplomatik girişimlerde bulunulmuştur? Türkiye’nin de bölgedeki IŞİD militanlarını teslim alarak Türkiye’deki yargı süreçlerine dahil etmesi yönünde bir takvimi bulunmakta mıdır?
- Serbest kalan veya kaçan IŞİD’li unsurların, Türkiye sınırlarından kontrolsüz geçiş yaparak toplumsal güvenliği tehdit etmesini önlemek amacıyla Bakanlığınızın İçişleri Bakanlığı ile yürüttüğü koordineli bir çalışma var mıdır?
Süreç ve Kampın Boşaltılmasına İlişkin Bilgiler
Yıllardır IŞİD bağlantılı olduğu belirtilen kadın ve çocukların tutulduğu Suriye’nin kuzeydoğusundaki El Hol kampı tamamen boşaltıldı. Yetkililer, kamptan son konvoyun pazar sabahı ayrıldığını açıkladı. Suriye Dışişleri Bakanlığı’ndan kamp yönetiminden sorumlu yetkili Fadi el-Kasım, son haftalarda yüzlerce kişinin Halep kırsalındaki Akhtarin kampına sevk edildiğini, bazı kamp sakinlerinin ise Irak’a geri gönderildiğini belirtti.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği de geçen hafta 191 Irak vatandaşının kamptan ülkelerine dönüşüne destek verdiğini duyurdu.
Boşaltılma Gerekçesi ve Kampın Yönetimi
Yetkililer, kampın boşaltılması kararının çöl bölgesindeki izole konumu ve hizmetlerden uzak olması nedeniyle alındığını açıkladı. IŞİD’in 2019’daki yenilgisinin ardından El Hol kampında yaklaşık 73 bin kişi bulunuyordu. Kamp sakinlerinin çoğunu IŞİD mensuplarının eşleri, dul kadınlar ve çocuklar oluşturuyordu. Bazı ülkelerin vatandaşlarını geri almasıyla kamp nüfusu geçen ay itibarıyla yaklaşık 24 bine kadar düşmüştü.
Geçen ay Suriye hükümet güçleri, YPG/SDG’ye karşı düzenlenen operasyonun ardından El Hol kampının denetimini ele geçirdi. Bu süreçte kampın yönetimi Suriye hükümetine geçmiş oldu.