Emekli Promosyonlarında Adaletsizlik ve Yeni Talep
Yıllarca çalışıp yüksek prim ödeyen milyonlarca emekli, bankaların uyguladığı promosyon baremleri nedeniyle mağdur ediliyor. Bankaların, maaşı 20 bin TL ile 100 bin TL arasında olan emeklileri aynı kategoriye sokup düşük promosyon ödemesi yaptığı eleştiriliyor. SGK Uzmanı İsa Karakaş, bu adaletsizliğe dikkat çekerek, “Her emekliye kendi net maaşı kadar taban promosyon ödensin” çağrısında bulundu.
Barem Uygulamasının Getirdiği Sorunlar
Karakaş’ın Türkiye gazetesinde yayımlanan yazısına göre, bankaların emekli promosyonlarında uyguladığı mevcut sistem ciddi bir çarpıklık yaratıyor. 20 bin TL ve üzerindeki tüm emekli maaşlarının tek bir çatı altında toplanarak aynı promosyonun verilmesi haksızlık olarak nitelendirildi. Yüksek prim ödeyerek daha yüksek emekli aylığı alan milyonlarca kişi ile taban aylık alanların aynı promosyon diliminde tutulmasının kabul edilemez olduğu vurgulandı.
Banka Uygulamaları: Mevduata Farklı, Emekliye Aynı Tarifeye Eleştirisi
Karakaş, bankaların mevduat müşterilerine farklı, daha yüksek getiri ve faiz imkanları sunduğunu; buna karşın emeklilere düşük promosyonlar verdiğini belirtti. Bankalara yönelik eleştirisini, “Bir bankaya 1 milyon lira yatıran bir mudi ile 20 bin lira yatıran kişiye aynı faizi veya aynı kâr payını mı veriyorsunuz?” sorusuyla dile getirdi. Emekli ödemelerinde maaş büyüklüğüne göre kademeli bir sisteme geçilmesi gerektiğini savundu.
SGK’ya Derhal Müdahale Çağrısı
Mevcut ödeme sisteminin acilen değiştirilmesi gerektiğini ifade eden Karakaş, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) bankalarla imzaladığı protokolleri yeniden değerlendirmesini talep etti. Karakaş’ın önerdiği yeni formüle göre, her emekliye ödenecek promosyon kişinin kendi net maaşı esas alınarak belirlenmelidir: 20 bin TL maaş alan birine en az 20 bin TL, 30 bin TL alan birine asgari 30 bin TL, 50 bin TL alan birine en az 50 bin TL ve 100 bin TL aylık alan birine en az 100 bin TL tutarında promosyon ödenmelidir.
Yeni Sistem Önerisinin Esasları
Karakaş’ın sunduğu önerinin temelinde, emeklinin eline geçen net maaş tutarının bankalar için “yasal alt sınır” olarak kabul edilmesi yer alıyor. Bankaların bu alt sınırın üzerine çıkarak kendi kârlarından ek ödemelerle rekabet edebilmeleri ve böylece emeklilere daha yüksek promosyonlar sunulması hedefleniyor.
Önerilen Çözüm Maddeleri
SGK Başuzmanı Karakaş’ın sunduğu çözüm maddeleri şu şekilde aktarıldı:
- Çizelge sil baştan yenilenmeli: SGK, bankalarla mevcut protokolü vakit kaybetmeden revize etmeli ve 20.000 TL üzerindeki tüm maaşları tek kategori sayan adaletsiz barem sistemini iptal etmelidir.
- Maaşa endeksli taban sınır: Promosyon tutarları sabit rakamlarla sınırlandırılmamalı; kişinin eline geçen net maaş ile doğrudan eşitlenmelidir.
- Gerçek rekabetin önü açılmalı: Taban promosyon tutarı maaş miktarıyla eşitlendikten sonra bankalar, emeklileri çekebilmek adına bu rakamın üzerine kendi kâr paylarından ek destekler eklemelidir. Böylelikle emekliler, küçük farklar için sürekli banka değiştirmek zorunda kalmayacaktır.
- Kamu bankaları öncü olmalı: Finans piyasasındaki banka promosyonlarına bakıldığında kamu bankalarının emekliler lehine çıtayı yukarı taşıması gerektiği; ancak şu ana kadar en düşük promosyonları sunarak rekabeti olumsuz etkiledikleri belirtilmiştir.
Karakaş’ın önerileri, emekli promosyonlarında adaletin sağlanması ve emeklilerin hak ettikleri tutarda promosyon alabilmesi amacıyla SGK ve bankalar arasında yeniden bir düzenleme yapılması gerekliliğini öne çıkarıyor.