Yapay Zeka ve Veri Merkezleri Bakır Talebini 2040’a Kadar Yüzde 50 Artıracak
Reuters’ın aktardığına göre, yapay zeka ve savunma sektörlerindeki büyüme, 2040 yılına kadar küresel bakır talebini yüzde 50 artıracak. Danışmanlık firması S&P Global’in araştırmasına göre bu artan talebin neredeyse dörtte biri karşılanmadan kalabilir.
Talepler Artıyor, Arz Azalıyor
Rapora göre küresel bakır talebi 2025’te 28 milyon metrik tondan 2040’ta yılda 42 milyon metrik tona yükselecek. Buna karşılık, arz yılda 10 milyon metrik tondan fazla azalabilir. Bakır talebini artıran ana alanlardan biri yapay zeka ve yeni veri merkezlerinin inşasıdır; S&P Global Market Intelligence’ın Ocak–Kasım 2025 verilerine göre yalnızca 2025 yılının ilk yarısında 61 milyar dolara yakın değerde 100’den fazla yeni proje tamamlanmıştır.
Bakır, en iyi iletken metallerden biri olması, korozyona dayanıklı olması ve kolay şekillendirilebilmesi nedeniyle neredeyse her elektronik cihazda bulunur.
Yeni Bakır Kaynaklarına İhtiyaç Var
Analist raporuna göre artan bakır talebini karşılamak için yeni tedarik kaynaklarına ihtiyaç duyulmaktadır. Şu anda en büyük bakır üreticileri Şili ve Peru iken, en büyük tüketici Çin’dir. PricewaterhouseCoopers (PwC) uzmanları iklim değişikliği nedeniyle yakın gelecekte üretimde artış değil, düşüş bekliyor. Örneğin Şili, çeşitli üretim amaçları için hayati önem taşıyan su kıtlığıyla karşı karşıyadır. PwC’nin tahminlerine göre Şili’nin bakır üretiminin yaklaşık dörtte biri (%25) şu anda aksama riski altında; önümüzdeki 10 yıl içinde bu oran %75’e yükselecek ve 2050’de %90 ila %100 aralığına ulaşması beklenmektedir.
Raporun yazarları, şu anda yarı iletken endüstrisine bakır tedarik eden 17 ülkenin çoğunun 2035 yılına kadar kuraklık riskiyle karşı karşıya kalacağını öngörüyor. Kıtlıkla birlikte fiyatlar da yükselecek. Örneğin, dünya bakır üretiminin yaklaşık %3’ünü karşılayan Endonezya’daki Grasberg madenindeki bir olay, bakır fiyatlarında %3’lük bir artışa yol açarak 2025 sonbaharında ton başına 10.300 dolara ulaşmasına neden oldu. 2025 yılının başlarında elektronik sektöründe son derece önemli olan bu metalin ton başına maliyeti yaklaşık 8.900 dolardı.
Mikroçipler İçin En İyi Kablo
Bakır, elektriksel iletkenlik bakımından gümüşten sonra ikinci sırada yer alır. Ayrıca yüksek ısı iletkenliği sayesinde ısıyı etkili bir şekilde dağıtarak elektronik bileşenlerin aşırı ısınmasını önler. Bakır aynı zamanda oldukça esnek, işlenmesi kolay ve korozyona dayanıklı bir metaldir; bu da bileşenlerin kullanım ömrünü önemli ölçüde uzatır ve güvenilirliklerini artırır.
Bu özellikler bakırı mikroçiplerden ve baskılı devre kartlarından güçlü elektrik konektörlerine ve ısı dağıtıcılarına kadar hem küçük hem de büyük elektronik bileşenlerin üretiminde tercih edilen bir malzeme haline getiriyor. Günümüzde mikroçiplerin içindeki milyarlarca minik telin yapımında bakır kullanılıyor. Çip üretiminde bakırın yerini alabilecek alternatif malzemeler arayan birçok şirket ve laboratuvarda çalışmalar yapılsa da, bu alanda henüz büyük bir başarı sağlanmış değil. Bakır, hem elektrik iletkenliği hem de fiyat açısından halen en uygun seçenek olma özelliğini koruyor.