Komedyen Deniz Göktaş’ın Tutuklanması: Yurt içi ve Yurt Dışında Geniş Yankı Uyandırdı
Komedyen Deniz Göktaş, “Cumhurbaşkanına hakaret” ve “dini değerleri aşağılama” iddialarıyla tutuklandı; karar dünya basınında geniş yer buldu. ABD, İngiltere, Almanya, İsrail ve Balkan ülkeleri başta olmak üzere çok sayıda yabancı medya kuruluşu olayı öne çıkan gelişmeler arasında duyururken, Türkiye’de ifade özgürlüğü konusundaki değerlendirmelere yer verdi.
ABD merkezli ABC News, “Komedyen Deniz Göktaş, Erdoğan’a hakaret suçlamasıyla yargılanmak üzere tutuklandı” başlıklı haberinde, Göktaş’ın stand-up gösterisinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan “diktatör” olarak söz ettiği gerekçesiyle hakkında soruşturma başlatıldığını ve yargılanmak üzere tutuklandığını aktardı. Haberde, Göktaş’ın savcılık ifadesinde dini değerleri aşağılamak ya da Cumhurbaşkanı’na hakaret etmek gibi bir amacı bulunmadığını, gösterisinin hiciv niteliğinde olduğunu belirttiği kaydedildi.
ABC News, eleştirmenlerin Türkiye’de ifade özgürlüğü alanının daraldığı görüşlerine yer verirken, hükümetin yargının bağımsız olduğu yönündeki açıklamalarını da aktardı. Haber, suçun dört yıla kadar hapis cezası öngördüğünü ve Erdoğan’ın uzun süredir iktidarda olduğuna dikkat çekti. Ayrıca, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun yolsuzluk iddialarıyla tutuklu yargılanması ile ana muhalefet partisinden birçok belediye başkanı ve yöneticinin benzer suçlamalarla karşılaştığı, muhalefet liderinin mahkeme kararıyla görevden alınmasının eleştirmenlerce seçimler öncesi muhalefeti etkisizleştirme girişimi olarak değerlendirildiği vurgulandı. Hükümet ise yargının bağımsız olduğunu ve mahkemelerin siyasi baskıdan uzak karar verdiğini savunuyor.
BBC ise “Türkiye’de Erdoğan ve İslam hakkındaki esprileri nedeniyle stand-up komedyeni tutuklandı” başlığını kullandı. BBC, Göktaş’ın YouTube’da milyonlarca kez izlenen gösterisi nedeniyle İstanbul Havalimanı’nda gözaltına alındığını ve ardından tutuklandığını bildirdi. Savcılığın video hakkında 185 şikayet aldığı; Göktaş’ın ifadesinde hakaret kastı bulunmadığını ve gösterisinin hiciv niteliği taşıdığını söylediği aktarıldı. BBC ayrıca İnsan Hakları İzleme Örgütü ile Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nin (MLSA) açıklamalarına yer vererek, olayın ifade özgürlüğü tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığını belirtti.
İsrail merkezli Ynet, “Tutuklama, Türkiye’de ifade özgürlüğü ve Cumhurbaşkanı’na hakaret yasasının uygulanmasına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getiriyor” değerlendirmesini aktardı. Haber, eleştirmenlerin son dönemde muhalif siyasetçi, gazeteci ve sanatçılara yönelik soruşturma ve gözaltıların arttığını savunduğunu belirtti. Ynet ayrıca bu yılın şubat ayında İsrailli bir kadının Türk bayrağına, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ve “Filistin Devleti”ne hakaret ettiği şüphesiyle gözaltına alındığı ve yaklaşık iki hafta tutuklu kaldığı örneğini hatırlattı.
Almanya merkezli Deutsche Welle, tutuklanmanın Göktaş’ın milyonlarca kez izlenen stand-up gösterisinin ardından gerçekleştiğini bildirdi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın video hakkında yapılan şikayetler üzerine soruşturma başlattığı ifade edildi. Haber, ABD Uluslararası Din Özgürlüğü Komisyonu’nun (USCIRF) Türkiye’de dini değerlere hakaret suçlamalarına ilişkin değerlendirmelerine yer vererek, bu tür soruşturmaların uluslararası insan hakları yükümlülükleriyle bağdaşmadığını ve hükmün dini eleştiren ya da farklı inançlarını açıklayan kişileri hedef almak için daha sık kullanıldığını savunduğunu aktardı.
Balkan Araştırmacı Gazetecilik Ağı’nın (BIRN) yayın organı Balkan Insight, Göktaş’ın suçlamaları reddettiğini ve gösterisinin hiciv niteliğinde olduğunu söylediğini iletti. Haberde, tutuklamanın Türkiye’de ifade özgürlüğü tartışmalarının sürdüğü bir dönemde gerçekleştiği vurgulandı.
ABD merkezli Bloomberg, Göktaş’ın yurt dışından dönüşünde İstanbul Havalimanı’nda gözaltına alındığını ve çıkarıldığı mahkemece tutuklandığını yazdı. Soruşturmanın “Ölü Deniz” isimli stand-up gösterisine dayandığı belirtilirken, Göktaş’ın savcılık ifadesinde hakaret kastı taşımadığını söylediği aktarıldı. Bloomberg olayı Türkiye’de ifade özgürlüğünün sınırlarına ilişkin tartışmalar bağlamında değerlendirdi.
Ukrayna basınında yer alan haberlerde de Göktaş’ın esprileri nedeniyle soruşturma başlatıldığı ve tutuklandığı bildirildi. Haberlerde gösterinin milyonlarca kez izlendiği, savcılığın 185 şikayet üzerine soruşturma başlattığı ve Göktaş’ın suçlamaları reddettiği bilgileri yer aldı.
Olayla ilgili gelişmeler ve uluslararası tepkiler, ifade özgürlüğü ve yargı uygulamalarına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. (ANKA)