ABD’nin İran Operasyonu ve Çin’in Sabırlı Stratejisi — Politik Mühendislik mi?
The Economist, 4-10 Nisan 2026 tarihli sayısında, “Düşmanın hata yaparken asla müdahale etme” manşetiyle çıktı. Kapak görselinde Donald Trump ve Şi Cinping’e yer veren dergi, Washington’ın İran’a karşı başlattığı “Epic Fury Operasyonu”nu stratejik bir hata olarak nitelendirdi ve Pekin’in bu süreçteki “sabırlı bekleyişini” ele aldı.
Stratejik Bir Hata Olarak İran Savaşı
Derginin analizinde, Trump’ın İran’a yönelik askeri müdahalesinin iki temel vaatle başladığı hatırlatıldı: Orta Doğu’da nükleer tehdidi bitirmek ve yükselen Çin’i petrol akışını kontrol ederek sindirmek. Ancak gelinen noktada savaşın ABD’nin askeri ve diplomatik kaynaklarını tükettiği, Çin’in ise bu süreçte arka planda kalarak güç kazandığı belirtildi.
Napolyon’un Özdeyişi ve Çin’in Taktikleri
Dergiye konuşan diplomatlar ve uzmanlar, Pekin’in bu savaşa müdahale etmemesini Napolyon Bonapart’a atfedilen “Düşmanın hata yaparken asla müdahale etme” sözüyle ilişkilendiriyor. Analize göre Çin yönetimi, ABD’nin Orta Doğu’da yeni bir bataklığa saplanmasını, Pasifik’teki Amerikan baskısının azalması için bir fırsat olarak görüyor. Washington tüm dikkatini ve mühimmatını Tahran’a harcarken, Pekin’in elinin Tayvan ve Güney Çin Denizi gibi kritik bölgelerde güçlendiği vurgulandı.
Caydırıcılık Yerine Kırılganlık
Yazıda, ABD’nin petrol akışı üzerindeki kontrolünü kullanarak Çin’i sindirme planının ters teptiği ifade edildi. Aksine, savaş nedeniyle tırmanan petrol fiyatlarının küresel ekonomiyi sarstığı ve ABD’nin askeri üstünlüğünü kanıtlama çabasının müttefikleri arasındaki çatlakları ve lojistik yetersizlikleri ortaya çıkardığı kaydedildi.
Şi Jinping’in Bekleyişi
The Economist’e göre Şi Cinping, Trump’ın öngörülemez hamlelerini ve bölgedeki askeri yıpranmasını izleyerek, uzun vadeli stratejik üstünlüğü sessizce ele geçiriyor.