Japonya, Minamitori Açıklarında 6 km Derinlikten Nadir Toprak Elementi Çıkarma Testine Başladı
Japonya’ya ait test madenciliği gemisi Chikyu, Pazartesi günü Shizuoka liman kentinden Tokyo’nun yaklaşık 1900 kilometre güneydoğusunda bulunan ıssız bir mercan adası olan Minamitori Adası açıklarına doğru yola çıktı. Orada, daha önce hiç denenmemiş bir uygulamaya geçecek: 6 kilometre derinlikten gemiye sürekli olarak nadir toprak elementleri açısından zengin çamur pompalamak. Başarılı olması durumunda bu görev, bu derinliklerde nadir toprak elementlerinin sürdürülebilir şekilde çıkarılmasına yönelik dünyadaki ilk örneklerden birini oluşturacak ve önemli bir teknolojik dönüm noktası sayılacak.
Bu girişim, elektrikli araçlar, elektronik cihazlar ve savunma sistemlerinde kullanılan kritik mineralleri elde etme biçimini değiştirme potansiyeli taşıyor. Proje, Çin’in kritik minerallerin ihracatına yönelik kontrollerini sıkılaştırdığı bir dönemde başlatıldı; birçok Batı ekonomisi gibi Japonya da küresel nadir toprak elementleri tedarik zincirlerinde hâkim konumdaki Çin’e olan bağımlılığını azaltmayı hedefliyor. İki ülke arasındaki diplomatik ve ticari gerilimlerin artması, konunun aciliyetini artırdı.
Hükümet destekli projenin başkanı Shoichi Ishii Reuters’e verdiği demeçte, “Yedi yıllık aralıksız hazırlığın ardından nihayet testlere başlayabiliyoruz” dedi. Ishii, deniz seviyesinin 6 kilometre altından mineral çıkarmanın büyük bir başarı olacağını ve Japonya’nın nadir toprak elementleri tedarikini çeşitlendirmeye yardımcı olabileceğini de ekledi.
Chikyu gemisi yaklaşık 130 mürettebat üyesi ve araştırmacı taşıyor ve 14 Şubat’a kadar denizde kalması planlanıyor. Sefer, hükümetin rezervlerin yaklaşık hacimlerini açıklamamış olmasına rağmen, nadir toprak elementlerinin önemli konsantrasyonlarını içerdiğine inanılan Minamitori Adası yakınlarındaki çamur yataklarına odaklanıyor.
Japonya şu anda nadir toprak elementleri ihtiyacının yaklaşık yüzde 60’ını Çin’den karşılıyor; bu oran 2010’da neredeyse yüzde 90’dı. Doğu Çin Denizi’ndeki denizcilik anlaşmazlığının ardından Çin’in ihracatı kısıtlamasıyla geçmişteki bu yüksek bağımlılık zafiyete dönüştü. O zamandan beri Japonya, Sojitz’in Avustralyalı Lynas Rare Earths ile yaptığı iş birliği gibi ortaklıklar dahil olmak üzere denizaşırı tedarik zincirlerine yatırım yaptı ve ayrıca nadir toprak elementlerinin kullanımını azaltan geri dönüşüm ile üretim süreçlerini teşvik etti.
Ancak bu proje, Japonya’nın nadir toprak elementlerini yerli kaynaklardan temin etme yönündeki ilk somut girişimi olarak öne çıkıyor. Nomura Araştırma Enstitüsü’nde yönetici ekonomist olan Takahide Kiuchi, “Asıl çözüm, nadir toprak elementlerini Japonya’da üretebilmektir” dedi.
Ağır nadir toprak elementleri Japonya için özellikle büyük bir sorun teşkil ediyor. Bu malzemeler, elektrikli ve hibrit araçların motorlarında kullanılan güçlü mıknatıslar için hayati önem taşıyor. Nadir elementlerin tedarikinde yaşanan sorunlar, ülkenin otomotiv ve yüksek teknoloji üretim sektörleri açısından da risk oluşturuyor.
Minamitori Adası’ndaki çalışmaların hızlı sonuç vermesi beklenmiyor. Mevcut proje 2018’den beri üzerinde çalışılıyor, ancak ülke henüz rezerv tahminleri veya üretim hedefleri açıklamadı. Mevcut testler başarılı olursa, bir sonraki adım olarak Şubat 2027’de tam ölçekli bir deneme ekstraksiyonu yapılması planlanıyor.
