Kamu Denetçiliği Kurumu, Sağlık Personelinin Hak İhlalini Belirledi
Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), çalışma hayatında personeli doğrudan ilgilendiren bir hak ihlali başvurusunu karara bağladı. Bir hastanede acil tıp uzmanı olarak görev yapan personel, kendi resmi mesai saatleri dışında katıldığı zorunlu hizmet içi eğitim için ne ek ücret ne de izin verildiğini belirterek KDK’ye başvurdu. Yapılan incelemede, sağlık çalışanının mağduriyeti tespit edildi.
Başvurunun İçeriği ve KDK İncelemesi
Başvuru sahibi, idare tarafından görevlendirilmesi üzerine toplamda 8 saat süren hizmet içi eğitime mesai saatleri dışında katıldığını, bu süre karşılığında ne ücret ödendiğini ne de izin kullandırıldığını bildirdi. KDK, başvuruyu detaylı biçimde inceleyerek, ilgili eğitim sürecini personelin mesleki bilgi ve becerisinin tazelenmesine yönelik olmakla birlikte doğrudan “fazla çalışma” kapsamına dahil etti.
KDK Kararının Esasları
KDK kararda, idarelerin personelin dinlenme hakkı ile çalışma verimliliği arasındaki dengeyi korumakla yükümlü olduğunu vurguladı. Kurum, hizmet içi eğitim nedeniyle ortaya çıkan bu çalışmanın karşılığında personele hak ettiği izinlerin aynı yıl içinde kullandırılması gerektiğine dikkat çekti.
İzin Verilemiyorsa Ücret Ödenmeli
KDK ayrıca, idarelerin fazla mesai kullanımını ve planlamasını düzenleme konusunda takdir yetkisine sahip olduğunu, ancak şartların uygun olmaması halinde zorunluluğun net olduğunu belirtti. Kararda, fazla mesai karşılığında personelin izin kullanmasının mümkün olmadığı durumlarda işverenin mutlaka ücret ödemesi yapması gerektiği açıklandı. Ücret ödemesi veya izin hakkı tanınmadan personelin çalıştırılmasının anayasal bir ihlal oluşturacağı ifade edildi.
Anayasal Dayanak ve Vurgulanan Hususlar
KDK kararında şu ifadeye yer verildi: “Aksi yönde yapılacak uygulama da Anayasa’nın angarya yasağını düzenleyen maddesi ile ücretin emeğin karşılığı olduğu hükmüne yer veren maddesine aykırılık teşkil edecektir.” Bu vurgu ile kurum, hem çalışma hakkı hem de ücret güvencesinin korunmasının zorunlu olduğunu belirtti.