İSİG Meclisi’nin 2024-2025 Dönemi Çocuk İş Cinayetleri Analizi
İSİG Meclisi, 2024-2025 Çocuk İş Cinayetleri Raporu’nu yayınladı. Rapora göre, Eylül 2024 – Ağustos 2025 döneminde en az 72 çocuk işçi, çalışma sırasında hayatını kaybetti. Bu rakam, önceki eğitim döneminde 66 çocuk işçinin ölümüne kıyasla yaklaşık yüzde 10’luk bir artış gösteriyor. Uluslararası tanımda 18 yaşını doldurmamış herkesin çocuk işçi olarak kabul edildiği belirtiliyor.
Çocuk İşçiliğinde Merkezî Değişimler
Hayatını kaybeden 72 çocuktan 20’si tarım/orman, 19’u sanayi, 17’si inşaat ve 16’sı hizmet sektöründe çalışıyordu. Geçmişte tarımdaki ölüm oranları yüzde 65’e ulaşırken, bu oran şimdi yüzde 28’e düşmüş durumda; bu durum, çocuk işçiliğinin kırsaldan kentlere ve Organize Sanayi Bölgelerine kaydığını gösteriyor. Ölüm nedenleri arasında yüzde 33’ü trafik/servis kazası, yüzde 15’i boğulma veya zehirlenme, yüzde 11’i ise ezilme ya da göçük olarak kaydedildi. Ölen çocukların 65’i erkek, 7’si kızdı; ayrıca 8’i mülteci/göçmen statüsünde ve 20’si 0-14 yaş, 52’si 15-17 yaş aralığındaydı.
Mesleki Eğitim Merkezleri Üzerine Eleştiri
Raporda, Mesleki Eğitim Merkezleri’nin (MESEM) çocuk işçiliğini meşrulaştıran bir sisteme dönüştüğü ifade edildi. MESEM kapsamında 505 bin öğrencinin 18 yaşın altında olduğu hatırlatılarak, sistemin sermayeye ucuz iş gücü sağladığı vurgulandı. Son iki eğitim-öğretim yılında MESEM’de en az 15 öğrenci ve diğer staj programlarında en az 7 çocuk, iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Resmi belgelerde yer alan ‘mesleki eğitimin özel sektörle işbirliği içinde geliştirilmesi’ hedeflerinin, çocuk emeğinin ucuz iş gücü olarak kullanılmasını teşvik ettiği belirtildi.
Gerçek Çocuk İşçi Sayısı Tahmini
TÜİK verilerine göre 15-17 yaş grubunda 970 bin çocuk işçi bulunuyor; ancak bu sayıya MESEM’li 505 bin öğrenci, kayıt dışı çalışanlar ve 15 yaş altı işçiler dahil değil. İSİG Meclisi, tüm bu grupları eklediğinde Türkiyedeki gerçek çocuk işçi sayısının 3-4 milyona ulaştığını tahmin ediyor.