Doğum Borçlanmasında Yeni Düzenleme Annelerin Erken Emeklilik Umudunu Artırıyor
Doğum borçlanmasıyla erken emeklilik hayali kuran anneleri rahatlatacak yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Daha önce en fazla iki çocuk için yapılabilen doğum borçlanması hakkı üç çocuğa çıkarıldı. Bu düzenlemeyle anneler toplamda 2.160 gün prim kazanarak erken emeklilik hakkı elde edebiliyor. Gerekli şartları yerine getiren anneler, yaş şartı beklemeden EYT kapsamına girme fırsatı da yakalayabiliyor.
Doğum Borçlanması Kapsamı Genişletildi
Sabah gazetesinden Faruk Erdem’in aktardığı bilgilere göre, yapılan yeni düzenlemeyle sadece çocuk sayısı artırılmadı; kapsam da genişletildi. Eski uygulamada esnaf ve Bağ-Kur kapsamındaki anneler bu haktan yararlanamıyordu. Yeni düzenleme ile isteğe bağlı sigortalılar da dahil edilerek tüm Bağ-Kur’lu kadınlara borçlanma hakkı tanındı. Böylece SSK’lılar, kendi işini yapan Bağ-Kur’lu kadınlar ve memur olan anne çalışanlar doğum borçlanmasından faydalanabiliyor.
Annelere 6 Yıl Erken Emeklilik Yolu Açıldı
Anneler, doğum sonrası işten ayrı kaldıkları ve adlarına prim ödenmeyen süreleri borçlanabiliyor. Her bir çocuk için 720 gün (2 yıl) prim satın alınabiliyor. En fazla üç çocuk için borçlanma yapılabildiğinden anneler toplamda 6 yıl, yani 2.160 gün prim kazanabiliyor. Annelerin bu primlerin tamamını satın alması zorunlu değil; emeklilik için ne kadar prim eksikleri varsa o kadar günü toplu olarak ödeyerek borçlanabiliyorlar.
Doğum Borçlanması Şartları Nelerdir?
Doğum borçlanması yapacak kadın sigortalıların karşılaması gereken şartlar şunlardır:
- Doğum Öncesi Sigorta: Doğum yapılan tarihten önce adınıza tescil edilmiş ve en az 1 gün dahi olsa prim ödenmiş bir sigorta başlangıcının bulunması gerekir.
- Doğum Sonrası Çalışmamış Olmak: Borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta primi ödenmemiş (çalışılmamış) olması şarttır.
- Çocuğun Yaşaması: Borçlanmaya konu olan çocuğun sağ doğması ve borçlanma süresince yaşaması gerekir. Doğumdan sonra vefat eden çocuklar için sadece vefat tarihine kadar olan süre borçlanılabilir.
- Çocuklar Arasındaki Süre: İlk doğumdan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğum yapılırsa, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğumun iki yıllık borçlanma süresinin toplamı kadar borçlanma yapılabilir. Analık izin süreleri de bu iki yıllık borçlanma sürelerine dahildir.
Staj Yapan Annelere EYT İmkanı
Normalde sigorta başlangıcından önce doğan çocuklar için borçlanma yapılamıyor. Ancak staj veya çıraklık sigortası olan anneler için önemli bir avantaj bulunuyor. Staj sigortasından sonra fakat uzun vadeli sigorta (işe başlama) tarihinden önce doğum yapan anneler, bu doğumları borçlandıklarında sigorta başlangıç tarihlerini geriye çekebiliyorlar. Örneğin; 1996’da staj yapan ve 2000’de resmi olarak işe giren bir anne, bu iki tarih arasındaki doğumu borçlanarak sigorta başlangıcını 1998’e çekip EYT kapsamına girebiliyor.
Evlat Edinen Kadınlar da Kapsama Dahil
Düzenleme sadece biyolojik anneleri değil, evlat edinen kadınları da kapsıyor. İki yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen kadın sigortalılar, çocuğun evlat edinildiği tarihten itibaren doğum sonrası iki yıllık süre dolana kadar olan kısmı borçlanabiliyor. Benzer şekilde, çocuğu doğuran öz anne de doğumdan çocuğun evlatlık verildiği tarihe kadar geçen süreyi borçlanma hakkına sahip oluyor.
Doğum Borçlanması Nasıl Hesaplanır ve Nasıl Ödenir?
Doğum borçlanması ödemeleri yürürlükteki asgari ücrete göre hesaplanır. Normal borçlanma oranları yüzde 45 iken, anneler için bu oran yüzde 32 olarak uygulanarak önemli bir mali avantaj sağlanmıştır. Kadınlar asgari ücretin yüzde 32’si ile bunun dokuz katı arasındaki tutarlarda borçlanma yapabilirler.
Doğum borçlanmasına esas alınan brüt ücret seviyeleri ile 1 aylık, 12 aylık ve 24 aylık (1 çocuk için) dönemlerde ödenebilecek en az ve en fazla tutarlar şöyle belirtilmiştir:
- Brüt Ücret – En Az Tutar: 33.030,00 TL
- Brüt Ücret – En Fazla Tutar: 297.270,00 TL
- 1 Aylık Ödeme – En Az Tutar: 10.569,60 TL
- 1 Aylık Ödeme – En Fazla Tutar: 95.126,40 TL
- 12 Aylık Ödeme – En Az Tutar: 126.835,20 TL
- 12 Aylık Ödeme – En Fazla Tutar: 1.141.526,80 TL
- 24 Ay (1 Çocuk) – En Az Tutar: 253.670,40 TL
- 24 Ay (1 Çocuk) – En Fazla Tutar: 2.283.033,60 TL
Not: Borçlanma işlemlerinin, çalışılarak primin tamamlanma ihtimali göz önünde bulundurularak, emeklilik yaşının dolmasına kısa bir süre kala yapılması tavsiye ediliyor.