Küresel piyasalarda çip hisseleri depremi: Düştüler ekranlar kırmızıya boyandı

Yapay Zeka Yatırımları Endişeyi Büyüttü, Çip Hisselerinde Sert Satış

Yapay zeka alanındaki devasa yatırımlara ilişkin artan kaygılar, dünya genelindeki çip üreticilerinde ciddi bir satış dalgasını tetikledi. Bu sert düşüşler, Ortadoğu’daki risklerin azalmasıyla gerileyen petrol fiyatlarının borsalara sağlayabileceği olumlu havayı önemli ölçüde sınırlandırdı. ABD merkezli çip devi Nvidia’nın yapay zeka projelerine yönelik finansman taahhütlerinin 750 milyar dolar barajını aştığına dair haberler, yatırımcı endişelerini derinleştirdi. Ortaya çıkan bu muazzam maliyet tablosu, artan borçluluk risklerine dair kaygıları körüklerken; yapay zeka altyapısına olan ihtiyacın bu hızla büyüyüp büyüyemeyeceğine ilişkin belirsizlikleri sürdürdü.

Öte yandan Çin’in derin ultraviyole (DUV) litografi makinelerini kendi bünyesinde geliştirmeye başladığı yönündeki haber akışı, sektördeki küresel rekabetin kızıştığını göstererek çip hisselerini baskıladı. Sektörün öncü firmalarından Hollanda merkezli ASML’nin ABD borsalarında işlem gören hisseleri, bu gelişmenin ardından %5,8 oranında değer kaybetti. Buna karşın, piyasa fiyatlamalarında jeopolitik tansiyonun bir nebze olsun düşmesinden kaynaklanan sınırlı iyimserlik de varlığını koruyor.

Petrol ve Siyasi Gelişmeler: Trump’tan Fed ve Türkiye Mesajı

Siyasi cephede ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yeni bir anlaşma zemini bulunmasının “iyi bir ihtimal” olduğunu belirtti; müzakerelerin olumsuz sonuçlanması halinde Washington yönetiminin askeri operasyonlara tekrar başlayacağı uyarısını yaptı. Trump, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz politikalarını eleştirerek mevcut yüksek faiz oranlarından rahatsız olduğunu vurguladı ve ABD’nin küresel piyasalarda en düşük faiz oranlarına sahip ülke olması gerektiğini savundu. Ayrıca Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Türkiye’ye olası F-35 satışına muhalefetine ilişkin, “Kimse bana kime neyi satıp satmamamız gerektiğini söyleyemez. Türkiye büyük bir müttefikimiz.” ifadelerini kullandı.

Emtia piyasalarında, Ortadoğu’da suların kısmen durmasıyla ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı %1,3 azalarak 84,8 dolara indi. Dolar endeksi son kapanışın hemen altında 101,5 bandında işlem görürken, doların 100 barajının üzerinde seyretmesi kıymetli madenleri baskılıyor; altının ons fiyatı %0,8 düşüşle 4.043 dolara geriledi. Düşen petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları zayıflatabileceği beklentisiyle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puan düşüşle %4,63 seviyesine indi.

New York Borsasında Sektörel Ayrışma: Havayolu Kazandı, Enerji Kaybetti

Jeopolitik risklerin devamı ve yapay zeka ekosistemindeki belirsizlikler, sermayenin sektörler arasında hızlı el değiştirmesine ve New York borsasında oynaklığın artmasına neden oldu. Petrol fiyatlarındaki düşüş, maliyetleri azalan havayolu şirketlerinin hisselerinde alım getirirken enerji şirketlerinde düşüşler görüldü. American Airlines hisseleri %3,3, United Airlines hisseleri %1,9 değer kazanırken; enerji devlerinden Exxon Mobil %1,4, Chevron %2,5 ve Occidental Petroleum %4,1 oranında geriledi.

Yatırımcılar bu hafta Microsoft, Meta, Amazon ve Apple gibi teknoloji devlerinin açıklayacağı finansal bilanço ve gelecek projeksiyonlarına odaklanacak. Bu gelişmeler neticesinde New York borsasında karışık bir tablo ortaya çıktı: Dow Jones endeksi %0,51 prim yaparken, S&P 500 yatay kapandı ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi %0,18 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratları yeni güne negatif bir seyirle başladı.

Avrupa’da İyimserlik, Asya’da Tarihi Çöküş

Ortadoğu’dan gelen olumlu haberler ve gerileyen petrol fiyatları Avrupa piyasalarında risk iştahını artırdı. Açıklanan şirket bilançoları da hisse bazlı yükselişleri destekledi: Vodafone Group hisseleri hizmet gelirlerinin beklentileri aşmasıyla %4,8 tırmanırken, ucuzlayan petrol sayesinde Lufthansa hisseleri %1,9 değer kazandı. Enerji sektöründe kayıplar yaşanırken Shell hisseleri %0,9 düştü. Almanya ekonomisinde Temmuz ayına ait Ifo iş dünyası güven endeksi 86,6 seviyesinde açıklanarak piyasa beklentilerini aştı; Alman hükümetinin uyguladığı reform paketinin iş dünyasındaki iyimserliği canlı tuttuğu belirtiliyor.

Diğer yandan Avrupa Merkez Bankası (ECB) yetkilileri, Orta Doğu’daki olumlu havaya rağmen ECB’nin sıkı para politikası duruşuna ihtiyaç olduğunu ifade etti; bu sözlü yönlendirmelerin ardından ECB’nin eylül ayında yeni bir faiz artırımına gideceği beklentileri güçlendi. Kapanışta İngiltere’de FTSE 100 %0,42, Almanya’da DAX 40 %1,04, Fransa’da CAC 40 %0,4 ve İtalya’da FTSE MIB 30 %0,49 oranında yükseldi.

Asya’da ise New York borsasında başlayan çip satışları yıkıcı bir dalgaya dönüştü. Güney Koreli SK Hynix hisseleri %12,9, Samsung Electronics hisseleri %11,9 sert kayıplar yaşadı. Japon yarı iletken şirketleri de satışlardan kaçamadı: Tokyo Electron %10,8, Advantest %10,3 ve SoftBank Group %4,7 düştü. Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae yıllardır süregelen aşırı kemer sıkma politikalarını terk ettiklerini ve mali sıkılaşmadan çıkacaklarını ilan etti; uzmanlar Japonya’da artan enflasyonist baskılar ve yenin sert değer kaybı nedeniyle siyasi idare ile Japonya Merkez Bankası (BoJ) yetkilileri arasında derin görüş ayrılıkları yaşanabileceğine dikkat çekiyor.

Bu sarsıntıyla Japonya’da Nikkei 225 %4, Güney Kore’de Kospi %10,1, Çin’de Şanghay bileşik %1 ve Hong Kong’da Hang Seng %0,1 oranında geriledi. Güney Kore’nin Kospi endeksi 6.031,38 puana kadar inerek 14 Nisan’dan bu yana görülen en düşük seviyeyi test etti.

Borsa İstanbul ve Döviz Piyasasında Son Durum

Yurt içinde dün satış ağırlıklı bir seyir gözlenen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü %1,21 değer kaybıyla 13.774,77 puandan kapattı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) işlem gören BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontratlar dün akşam seansını %0,2 yükselişle tamamladı.

Döviz piyasasında Dolar/TL dün yatay seyrederek günü 47,3468 seviyesinden kapattı; bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın %0,1 üzerinde, 47,3777 bandından işlem görüyor. Piyasa analistleri, bugün yurt içinde veri akışının sakin olduğunu; yurt dışında ise ABD toptan eşya stokları, konut fiyat endeksi, Richmond Fed imalat sanayi endeksi ve New York Fed tüketici güven endeksinin yakından izleneceğini belirtiyor.

Teknik analizlere göre BIST 100’de aşağı yönlü hareketlerde 13.700 ve 13.600 puan seviyeleri destek, yukarı yönlü hareketlerde ise 13.900 ve 14.000 puan seviyeleri direnç bölgesi olarak öne çıkıyor.