Senon’da Tesadüfen Ortaya Çıkan Antik Amforalar: 40 Binden Fazla Roma Sikkesi
Fransa’nın kuzeyindeki Lorraine bölgesine bağlı Senon kasabasında yapılan bir ev genişletme çalışması sırasında gerçekleştirilen kazılarda, antik Roma dönemine tarihlenen üç seramik amfora bulundu. Amforaların içinde toplamda 40 binden fazla sikke tespit edildi; buluntu, arkeoloji çevrelerinde büyük şaşkınlık yarattı.

Kazı Alanı ve Amforaların Bulunuş Şekli
Ev eklentisi inşaatı sırasında açılan yaklaşık 1500 metrekarelik kazı alanında tamamen şans eseri ulaşılan gömü, incelemeyi yürüten Fransa Ulusal Önleyici Arkeolojik Araştırma Enstitüsü (INRAP) ekipleri tarafından titizlikle değerlendirildi. Numismatist Vincent Geneviève’in tespitine göre amforalar, dik durmalarını sağlamak için etraflarına sabitleyici taşlar yerleştirilmiş ve düzgünce kazılmış çukurlara konmuş şekilde bulundu. Zemin seviyesine yakın, kolay erişilebilir odalarda muhafaza edilen küpler dikkat çekti.

Sikkelerin Miktarı ve Ağırlığı
Uzmanların yaptığı sayım ve tartımlara göre ilk amforanın içinde yaklaşık 38 kilogram ağırlığında, tahminen 23 bin ila 24 bin adet sikke bulundu. Boynu kırık halde bulunan ikinci amforadan çıkan sikke miktarı yaklaşık 50 kilogram olup, tahminen 18 bin ila 19 bin adet arasındaydı. Üçüncü amforanın içinden ise sadece üç adet sikke kurtarıldı. Toplam metal ağırlığı yaklaşık 88 kilogram olarak bildirildi.
Paraların Tarihlendirilmesi ve Üzerlerindeki Tasvirler
Uzmanlar, sikkelerin M.S. 280 ile 310 yılları arasında toprağa gömüldüğünü tahmin ediyor. Paraların üzerinde görülen portreler, M.S. 260–274 yılları arasında hüküm süren kısa ömürlü Gallia İmparatorluğu dönemine ait hükümdarlar Victorinus, Tetricus I ve Tetricus II’ye ait. Bu dönem ve tasvirler, paraların kronolojik yerleşimini destekliyor.
Küplerin İşlevi: Hazine Değil, Geçici Banka
INRAP uzmanları ve arkeologlar, bu gömünün aceleyle saklanan bir ganimet olmadığını; aksine düzenli nakit akışını sağlamak için kullanılmış, orta ve uzun vadeli para yönetimine yönelik planlanmış bir uygulama olduğunu belirledi. Uzmanlar, bir hane veya idari yönetim içinde düzenli aralıklarla para yatırma ve çekme işlemlerine imkan tanıyan, orta ve uzun vadeli planlanmış karmaşık bir para yönetiminin anlık görüntüsü olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Bölgede Tarihi Bağlam ve Olası Askeri Bağlantılar
Senon kasabası, antik dönemde Kelt kavmi Mediomatriciler’in ana yerleşim yerlerinden biri olarak biliniyordu. Kazı alanının yaklaşık 150 metre uzağında bulunan antik bir askeri tahkimat, bulunan paraların asker maaşları veya askeri ödemelerle ilişkili olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Yerleşimin Son Dönemi ve Gizemli Yangınlar
Kazı bulguları, M.S. 4. yüzyılın başlarında bölgede büyük bir yangın çıktığını, evlerin küllerin üzerine yeniden inşa edilip 50 yıl daha kullanıldığını ancak sonrasında ikinci bir yangının ardından yerleşimin tamamen terk edildiğini gösteriyor. Paraların neden orada bırakılıp unutulduğu ise halen açıklığa kavuşmuş değil.
Önceki Keşifler ve Bu Keşfin Önemi
Bölgede bugüne kadar yaklaşık 30 adet sikke definesi bulunmuş olsa da, bu son keşif uzmanların değerlendirmelerine göre farklı bir nitelik taşıyor. Amforaların düzenli şekilde saklanmış olması ve sikkelerin miktarı, arkeologların bölgenin ekonomik ve idari işleyişine ilişkin yeni değerlendirmeler yapmasına zemin hazırlıyor.

