Şubat Ayı Basın Özgürlüğü Bilançosu
CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer tarafından hazırlanan ve her ay kamuoyuyla paylaşılan basın özgürlüğü raporunun şubat ayı bilançosu açıklandı. Rapora göre gazetecilere yönelik hak ihlalleri, gözaltılar, soruşturmalar ve erişim engellemeleri şubat ayında da sürdü.
Soruşturmalar ve Yargı Süreçleri
Uludağ hakkında çok sayıda işlem Deutsche Welle Türkçe’nin Ankara muhabiri Alican Uludağ, sosyal medya paylaşımları gerekçesiyle Ankara’daki evinde, çocuklarının gözü önünde gözaltına alındı. Uludağ’ın İstanbul’a götürülerek Silivri Cezaevi’ne konulması tepki çekti. Şubat ayında Uludağ hakkında ayrıca üç ayrı soruşturma ve dava açıldı.
Toplam yargılamalar Raporda, Karar Gazetesi muhabiri Feyza Nur Çalıkoğlu ile Nefes Gazetesi muhabiri Nisanur Yıldırım’ın da aralarında bulunduğu gazetecilerin en az 50 kez hakim karşısına çıktığı belirtildi.
Tutuklamalar ve Gözaltılar
ETHA muhabirleri ve operasyonlar Ezilenlerin Sosyalist Partisi ve bağlı kurumlara yönelik operasyonlarda ETHA muhabirleri Nadiye Gürbüz, Pınar Gayıp, Elif Bayburt, Müslüm Koyun ve Züleyha Müldür gözaltına alındı. Züleyha Müldür adli kontrolle serbest bırakılırken diğer dört kişi tutuklandı. Soruşturmada gazetecilerin uluslararası basın kartı için yaptıkları ödemelerin “terör finansmanı” sayılması dikkat çekti.
DİĞER HAPİS VE CEZALAR Önce beraat etmiş olan Ömer Ödemiş, daha sonra 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı. Kobani davasının karar duruşmasını izleyen yedi gazeteciye, duruşmada ses ve görüntü aldıkları gerekçesiyle 18 gün hapis cezası verildi.
Gözaltı ve Soruşturmalar
Şubat ayında Kayseri’den gazeteci Ali Türk Aslan ve gazeteci Mehmet Ali Ertaş’ın da aralarında bulunduğu sekiz gazeteci gözaltına alındı; gazeteciler haber ve paylaşımları nedeniyle ifade verdi. İsmail Arı, yaptığı haber gerekçe gösterilerek Türk Telekom CEO’su ve RTÜK eski Başkanı Ebubekir Şahin’in şikayeti üzerine ifade verdi. JinNews Haber Müdürü Öznur Değer hakkında, Van’da Rojava için düzenlenen yürüyüşe ilişkin paylaşımı nedeniyle soruşturma başlatıldı.
Basın Mensuplarına Yönelik Fiziksel Müdahaleler
Resmi etkinliklerde saldırılar Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un Kocaeli’de katıldığı MÜSİAD programını izleyen basın mensuplarını koruma ekibi engelledi; çıkan tartışmada gazeteci Serkan Üldeş’e fiziki müdahale edildi ve basın mensupları tepki gösterip salonu terk etti. Tatvan Belediyesi’ni eleştiren gazeteci Mücahit Tarlan, Belediye Başkanı Mümin Erol tarafından tehdit edildi ve koruması tarafından darp edildi.
Evrensel saldırısı sonrası süreç Evrensel’in İzmir temsilciliğine 2025’te düzenlenen silahlı saldırının tetikçisi İsa Can Bilir 106 gün tutukluluktan sonra serbest bırakıldı; azmettiricilerin belirlenmesi için yapılan suç duyurusu ise reddedildi.
RTÜK Kararları ve Anayasa Mahkemesi
RTÜK, Uğur Dündar’ın Halk TV’de CHP’den istifa eden Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan’ın istifasını değerlendirirken kullandığı ifadeler nedeniyle kanala idari para cezası verdi. Öte yandan Anayasa Mahkemesi, KRT Televizyonu’nun başvurusunu değerlendirerek 2019 yerel seçimlerinde Anadolu Ajansı’nın veri akışındaki 13 saatlik kesintiyi hak ihlali olarak karara bağladı; bu karar basın özgürlüğü alanında önemli bir gelişme olarak kaydedildi.
Erişim Engelleri ve İçerik Kısıtlamaları
Erişim engellerinde artış Haber ve içeriklere yönelik erişim engellemeleri şubat ayında devam etti. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakan Yardımcısı Zafer Tarıkdaroğlu, aralarında yeğeninin KPSS’siz memur yapıldığı iddialarının da yer aldığı 258 haber ve paylaşımı bir günde engelleyerek şubat ayında erişim engeli şampiyonu oldu. Mezopotamya Ajansı, Yeni Yaşam ve JinNews’un sosyal medya hesaplarına erişim engeli uygulandı.
Erişime engellenen haberler arasında şunlar yer aldı: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği eski Bakanı Mehmet Özhaseki’ye yönelik şantaj iddiasını içeren haber ve bu haberin erişime engellendiğini duyuran haber; Yeniçağ Gazetesi’nde iş insanı Fuat Tosyalı’nın adının geçtiği “Ziraat Bankası’nda ikinci Demirören vakası!” başlıklı haber; Epstein belgelerinde İhlas Holding CEO’su Ahmet Mücahid Ören’in yazışmalarına ilişkin haberler; İBB’den alınan Galata Kulesi restorasyon işinin AKP Genel Başkan Yardımcısı Sevilay Tuncer Uludağ’ın şirketi tarafından yapıldığı iddiasına ilişkin haberler; MHP Çanakkale İl Başkanı’nın geçmişte usulsüz öğretim görevlisi olduğuna dair haberler.
Öne Çıkan Vakalar ve Sonuçlar
Raporda öne çıkan bazı veriler şunlardır: şubat ayında gazetecilere yönelik en az 50 yargılama gerçekleşti ve en az 5 tutuklama kaydedildi; gazeteciler hakkında çok sayıda soruşturma ve dava açılmaya devam etti; erişim engelleme uygulamaları ve idari para cezaları, basın özgürlüğü alanındaki kısıtlamaların sürdüğünü gösterdi.
Sonuç
Çakırözer’in şubat raporu, gazetecilere yönelik soruşturmalar, gözaltılar, cezalar ve erişim engellemelerinin sürdüğünü; hukuki süreçlerin ve idari yaptırımların basın özgürlüğü üzerinde etkili olduğuna işaret ediyor. Rapor, basın mensuplarının karşılaştığı hak ihlallerinin kayıt altına alınması ve kamuoyuyla paylaşılması amacıyla hazırlandı.
