TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Bakan Fidan’ın Sunumu ve Tartışmalar
AKP Samsun Milletvekili Mehmet Muş’un başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Dışişleri Bakanlığı, AB Başkanlığı, Türk Akreditasyon Kurumu ve AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı’nın (Türkiye Ulusal Ajansı) 2026 bütçesi, kesin hesabı ve Sayıştay raporları ele alındı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, görüşmelerin ardından milletvekillerinin sorularını yanıtladı. Fidan’ın sorulara verdiği yanıtların ardından bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları kabul edildi.
AB Üyelik Sürecine İlişkin Açıklamalar
Bakan Fidan, Türkiye’nin AB üyelik sürecine ilişkin eleştirilere yanıt vererek AB’nin üyeliğe almak istediği zaman bu sürecin yürümeyeceğini söyledi. Fidan, Türkiye’nin hataları olduğunu, bu hataların rahatlıkla düzeltilebileceğini ancak bunun AB ile ilişkilerdeki anomaliyi değiştirmediğini belirtti. AB’nin önce bir irade ortaya koyması gerektiğini, ‘Türkiye gerekli şartları karşıladığında kendi içimizi almaya hazırız’ demesi gerektiğini ifade etti. Fidan, AB’nin kendisini sadece ulusüstü değil medeniyetler üstü bir yapı olarak görmesi gerektiğini ve böyle bir irade olursa Türkiye’nin yoluna devam edeceğini kaydetti.
Kavala Davası ve AİHM Eleştirileri
Milletvekillerinin AİHM kararlarının uygulanmamasına yönelik eleştirilerine yanıt veren Fidan, 2007 öncesi durumlara atıfta bulunarak söz konusu davaların siyasallaştırıldığını öne sürdü. Fidan, ‘Bu davayı ilk siyasallaştıran siz oldunuz. Bunu mahkeme sokaklarından parlamento koridorlarına siz taşıdınız, biz taşımadık’ dedi. Bir milletvekilinin, Osman Kavala’nın 2020 yılında tutuklandığını belirtmesi üzerine Fidan, ‘O zamana kadar böyle bir sıkıntı yoktu. Sorun bunlar değil’ ifadelerini kullandı.
Üyelik Sürecinin Askıya Alınması ve İrade Vurgusu
Fidan, 2007’de Sarkozy iktidarı sonrasında AB’nin Türkiye ile süreci askıya aldığını hatırlatarak, AB’nin iradesini yenilemesi gerektiğini söyledi. AB’nin ‘Türkiye şartları karşıladığı zaman ben onunla bir arada yaşamaya, üye olarak kabul etmeye hazırım’ demesi gerektiğini belirtti. Fidan, Türkiye’nin şartları yerine getireceğini, ancak bu süreçte karşı tarafın da gereğini talep etme hakkı olduğunu vurguladı. Sürecin dondurulduğunu, oysa Türkiye’nin o dönemde iyi bir süreçte olduğunu ifade etti.
Meclis İçindeki Tartışma ve Eleştiriler
CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba’nın ‘Girmek istiyorsanız çalışırsınız AB’ye’ sözlerine değinen Fidan, AB Genel Müdürü Elif Kurşunlu’yu kast ederek, ‘AB konusuna herhalde bütün hayatını atamış bir hanımefendi. Adamın açtığı fasıl yok. Neye çaba göstereceksin? Onu söylüyorum ben’ dedi. Fidan ayrıca AİHM kararlarının uygulanmasına ilişkin tartışmada ‘Avrupa Konseyi, AİHM meselesi. Onu ayrıca konuşalım. Ama yani elmayla armudu burada karıştırmayalım’ ifadesini kullandı ve Adalet Bakanı ile görüşülüp görüşülmediğini sordu.
Ermenistan-Azerbaycan Normalleşmesi ve Türkiye-Ermenistan İlişkileri
Ermenistan-Azerbaycan normalleşme süreci ve Türkiye-Ermenistan ilişkilerine dair değerlendirmesinde Fidan, Ermenistan’ın bölgedeki barış isteğinin Türkiye ile ilişkilerin normalleşmesine yönelik Türkiye’den bir irade beyanı görmesinden kaynaklandığını belirtti. Türkiye ile ilişkilerin normalleşmesinin, sınırların açılmasının ve ekonominin canlanmasının Ermenistan için önemli olduğunu söyledi. Fidan, Türkiye açısından ise sınır ticaretinin, bölgesel ekonominin ve Güney Kafkasya’da donmuş çatışmanın önlenmesinin önemli olduğunu belirtti.
Barış Anlaşması, Zengezur Koridoru ve Teknik Hazırlıklar
Fidan, Karabağ’ın işgalden kurtulduğunu, bu yüzden savaşın devam etmesi için sebep olmadığını, barışı hayata geçirmek için çok neden bulunduğunu söyledi. Anlaşmanın imzalanması için Zengezur Koridoru ve anayasa ile ilgili bazı hususların çözülmesi gerektiğini aktardı. Azerbaycan tarafının imza atma iradesini ortaya koyduğunu ve imzalar atılır atılmaz Türkiye’nin sınır kapılarını açacağını bildirdiklerini belirtti. Böyle bir ihtimal için teknik hazırlık çalışmalarının bakanlıklarla birlikte yürütüldüğünü ifade etti.
Zengezur Koridoru’na İlişkin Açıklama
Fidan, Zengezur Koridoru konusunun ‘bizim egemenliğimizde olan bir konu gibi’ sunulduğunu, ancak arazi Ermenistan’da olup talep eden tarafın Azerbaycan olduğunu vurguladı. Türkiye’nin burada taraflar arasında kolaylaştırıcı pozisyonunda olduğunu, Avrupa’dan gelen transit rotanın önemli kara parçasının Türkiye topraklarından geçtiğini söyledi. Türkiye’nin mevcut durumda Gürcistan ve İran üzerinden Orta Asya, Kafkasya ve Rusya ile karayolu ticaretini gerçekleştirdiğini, denizyolunu da kullandığını, savaştan önce daha fazla denizyolu kullandıklarını belirtti.

