Trump: İran ile ‘‘Nihai Anlaşma Çok Yakın’’ İddiasını 37 Defa Yineledi, Resmi Uzlaşı Henüz Yok
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran konusundaki açıklamaları yeniden gündemde. Ateşkes sonrası süreçte Washington ile Tahran arasında kapsamlı bir anlaşmanın kısa sürede imzalanacağını savunan Trump, son iki ay içinde bu yönde toplam 37 kez açıklama yaptı. Ancak bu iyimser mesajlara rağmen taraflar arasında hâlâ nihai bir uzlaşı sağlanabilmiş değil.
Trump’ın İran ile anlaşmanın yakın olduğu yönündeki ilk açıklamaları 23 Mart’a kadar uzanıyor. Air Force One uçağının yanında gazetecilerin sorularını yanıtlarken Trump, görüşmelerde “hemen hemen her konuda mutabakat sağlandığını” öne sürdü. Aynı dönemde İranlı yetkililer ise herhangi bir müzakere yürütüldüğü iddialarını reddetti.
“ANLAŞMA İÇİN YALVARIYORLAR” İDDİASI
Bir gün sonra Trump, İran’ın anlaşma yapmak için “çaresiz durumda” olduğunu savunmaya başladı. 25 Mart’ta Tahran yönetiminin “çok kötü şekilde anlaşma istediğini” söyleyen Trump, 26 Mart’taki Kabine toplantısında ise İran’ın “anlaşma için yalvardığını” iddia etti. 29 Mart’ta Air Force One’da kendisine yöneltilen “Önümüzdeki hafta anlaşma olur mu?” sorusuna Trump, “İran’da bir anlaşma görüyorum” yanıtını verdi.
NİSAN AYI AÇIKLAMALARI
Nisan ayında açıklamalar daha da sıklaştı. 6 Nisan’da tarafların anlaşmaya “çok yakın” olduğunu söyleyen Trump, ertesi gün ateşkesi duyurdu. İlk plana göre ateşkesin yaklaşık iki hafta sürmesi ve bu süreçte kalıcı anlaşmanın detaylarının netleştirilmesi bekleniyordu. 15 Nisan’da Fox Business’a konuşan Trump, sürecin “bitmeye çok yakın” olduğunu söyledi. 16 Nisan’da gazetecilere yaptığı açıklamada ise İran ile anlaşma ihtimalinin “oldukça güçlü” göründüğünü belirtti.
“İRAN HER ŞEYİ KABUL ETTİ” İDDİASI
17 Nisan günü yaptığı üç ayrı değerlendirmede Trump, İran’ın “her şeyi kabul ettiğini”, “bir ya da iki gün içinde anlaşmanın gelebileceğini” ve taraflar arasında önemli bir görüş ayrılığı kalmadığını savundu. 20 Nisan’da Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda anlaşmanın “nispeten hızlı” gerçekleşeceğini öngören Trump, 30 Nisan’da ise İran’ın hâlâ anlaşma yapmak konusunda son derece istekli olduğunu ileri sürdü. 1 Mayıs’ta da savaşın sona ermesinin uzun sürmeyeceğini ifade etti.
MAYIS AÇIKLAMALARI: “BU KEZ DURUM FARKLI”
Mayıs ayının ortalarında Trump’ın açıklamalarında dikkat çeken yeni ifadeler yer aldı. 18 Mayıs’ta Ortadoğu’daki bazı ülkelerin talebi üzerine planlanan askeri adımları iki ila üç gün ertelediğini açıklayan Trump, bunun gerekçesinin tarafların “anlaşmaya çok yakın” olduğuna dair beklenti olduğunu söyledi. Aynı açıklamada daha önceki tahminlerinin gerçekleşmediğini de kabul eden Trump, “Anlaşmaya çok yaklaştığımızı düşündüğümüz zamanlar oldu ama sonuç çıkmadı. Bu kez durum biraz farklı” ifadelerini kullandı.
“ÇOK İYİ BİR ANLAŞMANIN EŞİĞİNDEYİZ”
19 Mayıs’ta Kongre pikniğinde konuşan Trump, savaşın “çok hızlı şekilde sona ereceğini” savundu. 23 Mayıs’ta tarafların “anlaşmaya her zamankinden daha yakın olduğunu” belirterek metnin büyük ölçüde hazırlandığını ve kısa süre içinde açıklanabileceğini söyledi. 28 Mayıs’ta gelini Lara Trump ile yaptığı röportajda da “çok iyi bir anlaşmanın eşiğinde olduklarını” ifade eden Trump, sonraki günlerde de benzer mesajlarını sürdürdü.
ZAFER İLANI VE TARİH VERME İDDİALARI
Pazar günü Axios’a verdiği demeçte “nihai anlaşmaya çok yakın” olduklarını dile getiren Trump, pazartesi günü Senatör Lindsey Graham için düzenlenen telefon mitinginde ise önümüzdeki iki hafta içinde “tam zafer” beklediğini söyledi. Burada yaptığı konuşmada Trump, “Müzakereler sürüyor. Çok iyi bir anlaşma yapmak istiyorlar. İstediğimiz her şeyi vermeye hazırlar” ifadelerini kullandı.
Böylece Trump, mart ayından bu yana geçen sürede İran ile anlaşmanın çok yakın olduğu yönündeki değerlendirmelerini toplam 37 kez kamuoyu önünde tekrarlamış oldu. Ancak tüm bu açıklamalara rağmen iki ülke arasında hâlâ resmiyet kazanmış kapsamlı bir anlaşma bulunmuyor.